Aandelenkoersen dalen ondanks overwinning Jeltsin

AMSTERDAM, 26 APRIL. De verwachte overwinning van de Russische president Boris Jeltsin in het referendum van gisteren, drukte vanmorgen een stempel op de Amsterdamse effectenbeurs.

AMSTERDAM De EOE-index daalde 1,5 punt op 320,4 punten, terwijl de CBS-stemmingsindex rond het middaguur 0,70 punt lager stond op 109,60 punten. De inzakkende aandelenkoersen waren het gevolg van de verzwakkende dollar, die vanmiddag anderhalve cent inleverde op 176,50 gulden. De daling van de dollar hield verband met een stijging van de Duitse mark - met gewoontegetrouw in zijn kielzog de Nederlandse gulden - waarin de beleggers meer vertrouwen hebben nu de stabiliteit in Rusland beter gewaarborgd lijkt met een sterke Jeltsin.

De Duitse mark kreeg een opkikker doordat naar het zich laat aanzien president Boris Jeltsin van Rusland als overwinnaar uit de volksraadpleging te voorschijn zal komen. De zodoende optredende zwakte van de Amerikaanse dollar wordt nog versterkt door bezorgdheid over de economie van de Verenigde Staten.

Vooral de hoofdfondsen hadden last van de lagere dollar op de Amsterdamse beurs, die als de meest dollargevoelige in Europa bekend staat. Ook koersdalingen in Londen en Frankfurt konden beleggers niet tot grote daden inspireren, waardoor de omzetten laag bleven. Ook ontbrak het bedrijfsnieuws om beleggers te interesseren in aandelen.

Handelaren spraken van een kleine correctie op het mooie beursklimaat in de eerste maanden van het jaar. Beleggers willen daarvan nu de vruchten plukken. Voor de rest van de week zijn effectenmakelaars evenmin optimistisch. “Het wachten is op de bulk eerste-kwartaalcijfers. Bovendien hebben we te maken met een gebroken beursweek. En dat belooft weinig goeds”.

Staal- en aluminiumproducent Hoogovens gleed negen dubbeltjes of bijna drie procent af naar 31,60 gulden. Eenzelfde daling met 0,90 gulden bracht Bols Wessanen op 44,10 gulden. Bij de internationals zakte Koninklijke Olie 1,20 gulden tot 158,80 gulden. Unilever moest 1 gulden terug naar 205,30 gulden, Akzo twee kwartjes naar 153,30 gulden, KLM dertig cent naar 28,50 en Philips twee dubbeltjes naar 24,30 gulden.

Voor uitgevers hadden beleggers maandagochtend een zwak. Zo dikte VNU 1,30 gulden aan op 121,30, terwijl Elsevier dertig cent omhoog ging naar 131,90 gulden. Uitschieter op de lokale markt was Ahrend, die 5,50 aan de koers toevoegde op 85 gulden, ondanks onzekere vooruitzichten voor het bedrijf. OPG, vrijdag in mineur als gevolg van de bezuinigingsplannen van staatssecretaris Simons, herstelde zich 1,70 op 38,70 gulden.

De obligaties maakten pas op de plaast in afwachting van het moment dat een definitieve overwinning van Jelstin een opwaarts effect zal hebben. Ondanks een ferme start, bepeurden handelaren een verzwakking door dalingen van Duitse obligaties. Er waren geen substantiële verkooporders.

Op de valutamarkten heerste vanmorgen een gespannen rust rond de Spaanse peseta, die vrijdag door speculaties over een op handen zijnde devaluatie zwaar onder vuur lag. In het weekeinde zijn er geen besluiten gevallen over de peseta met het gevolg dat de Spaanse munt aanvankelijk onveranderd stond. Speculatie op een koersverlaging wegens de onzekere uitkomst van de verkiezingen drukte de peseta vrijdag 2,5 cent. De Spaanse munt bleef vrijdag laag noteren rond de 74 peseta voor een D-mark. Daarmee noteerde de munt 1,8 procent onder de spilkoers in het Europese Monetaire Stelsel, maar de peseta mag maximaal 6 procent afwijken. Wel liep de geldmarktrente in Spanje verder op van 15,25 procent tot 16 procent.

De D-mark won vanmorgen aan kracht door de winst van de Russische president Jeltsin in het gisteren gehouden referendum. Tegelijkertijd verzwakte de Amerikaanse dollar verder door tegenvallende cijfers over het Amerikaanse economische herstel. Tegen het middaguur noteerde de dollar 1,5710 mark tegen 1,58 mark op vrijdag. In guldens was de dollarkoers vanmorgen 1,7629 gulden.

TOKIO Ook Op de effectenbeurs in Tokio speelde de naderende overwinning van Jeltsin een positieve, maar overigens bescheiden rol. De berichten over het referendum voorkwamen een schokreactie van de aandelen naar beneden, maar duwden anderzijds de aandelen ook weer niet omhoog. “Wij zijn ons ervan bewust dat de machtstrijd in Rusland doorgaat, maar de invloed zal hier niet zo groot zijn als in Europa”, relativeerde een beurshandelaar vanmorgen.

Van groter belang was dan ook dat de voortdurende daling van de Amerikaanse dollar tegenover de yen stilviel. De dollar sloot vanmorgen op 110,55 yen, 0,15 yen hoger dan de slotkoers van vrijdag. Een dure yen beschouwen de beleggers als negatief, omdat dit de concurrentiepositie van de Japanse bedrijven verzwakt. Volgens een handelaar hebben beleggers geen zekerheid over de koers van de yen totdat donderdag de G7-conferentie begint.

De kleine opwaartse signalen konden aandelenkoersen niet omhoog duwen op een markt die met een omzet van 300 miljoen aandelen rustig ws in vergelijking met vorige week vrijdag (312 miljoen stuks). De markt opende wat hoger, maar kon de winst in de middaguren niet vasthouden, doordat computergestuurde systemen tot verkoop overgingen. De Nikkei-index van 225 industriële fondsen sloot op 19.623,63 punten, 80,52 punten lager dan de slotkoers van vrijdag.

De grote institutionele beleggers wachtten daarbij op de produktiecijfers voor de industrie die komende woensdag worden gepresenteerd. De algemene verwachting is dat de beurs in Japan pas na de feestdagen in mei weer goed op gang komt.