Weekoverzicht

President Helmut Schlesinger van de Bundesbank slaagt er altijd weer in de financiële markten op het verkeerde been te zetten. Hij verlaagde zowel de lombardrente (van 9 tot 8,5 procent) als het disconto van 7,5 tot 7,25 procent). Volgens Schlesinger wordt hiermee het rentebeleid van de “kleine stappen” voortgezet. Financiële analisten spreken van een “breuk”, omdat het disconto (het laagste geldmarkttarief) nu ineens veel sneller omlaag gaat dan de beleningsrente (waarmee de geldmarkt wordt gestuurd). Inflatie en geldgroei gaven nog weinig aanleiding voor een renteverlaging. Volgens analisten is de maatregel dan ook een versnelde reactie op de toenemende malaise in de economie.

Nieuwe officiële cijfers deden de zorg over de Duitse economie toenemen. Een daling van het nationaal inkomen met 2 procent, in plaats van de eerder voorspelde daling met 1 procent, valt niet meer uit te sluiten. Bovendien komt volgens minister Waigel (financiën) het financieringstekort dit jaar op 75 miljard mark uit, bijna 20 miljard meer dan eerder geraamd.

In veel Europese landen kreeg de Duitse renteverlaging navolging. Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Denemarken verlaagden de officiële tarieven, terwijl in Nederland en België de beleningsrente met 0,2 procentpunt omlaag ging. De kwakkelijkende economieën zullen er een stimulans(je) door krijgen. En het Europees Monetair Stelsel (EMS) blijft door de as van de mark en de franc voorlopig in rustiger vaarwater. Alleen de zwakke Spaanse peseta staat onder zware druk en een devaluatie moet niet worden uitgesloten.

De monetaire onrust lijkt zich nu aan de andere kant van de wereld af te spelen. In Japan heerst verwarring over de voortdurende stijgende yen (slotkoers in Tokio 110.20 voor een dollar). De kracht van de yen nam vooral toe na uitlatingen van president Clinton dat Japan zijn markten moet openen. Japanse economen voorspellen dat de groei een kwart tot een half procentpunt lager kan uitvallen. Sceptici twijfelen of de import door de hogere yen toeneemt, omdat de gesloten distributiesector de daling van de importprijzen waarschijnlijk niet doorberekent.

Het handelsconflict tussen de VS en de EG over openbare aanbestedingen is gedeeltelijk opgelost. Een akkoord werd bereikt over de bouw van elektriciteitscentrales, maar op het gebied van telecommunicatie kwam men niet tot elkaar. Washington wil nu beperkte sanctiemaatregelen nemen door Europeanen uit te sluiten van de levering van telecommunicatie-apparatuur.

Niet alleen in Nederland is, in de woorden van premier Lubbers, het “strengste budget sinds de oorlog” gepresenteerd. De Zweedse regering wil in vijf jaar het begrotingstekort van 46 miljard gulden bijna halveren. In verworvenheden van de spreekwoordelijke Zweedse welvaartsstaat zal fors worden gesneden.

President Clinton leed zijn eerste grote nederlaag in het Congres. Door een obstructietactiek ("filibuster') van de Republikeinen moest hij zijn toch al bescheiden stimuleringspakket voor het grootste deel intrekken. De president overschat mogelijk de offervaardigheid van kiezers, van wie velen liever meer bezuinigingen zien.

Directeur Jacques Attali van de "Oost-Europabank' trok, geheel tegen zijn eigenzinnige natuur, het boetekleed aan bij een theatrale presentatie van het jaarverslag. Hij kon ook weinig anders na de massale kritiek op de extravagante uitgaven voor zijn bank.