Owen wil Serviërs voor zich winnen met corridor

BELGRADO, 24 APRIL. Met een garantie dat een ex-territoriale, door de VN gegarandeerde corridor zal bestaan tussen het door de Serviërs veroverde West-Bosnië en Servië, poogt EG-bemiddelaar David Owen dit weekeinde de Servische oorlogspartij in Bosnië-Herzegovina op de valreep tot ondertekening van het vredesplan over te halen.

Van Servische zijde komen steeds meer aanwijzingen dat dit zal lukken, zodat de voor maandag voorziene nieuwe sancties tegen Servië en Montenegro niet in werking zullen treden.

Bij zijn aankomst in Belgrado gisteravond onthulde Owen dat het bij zijn bezoeken aan de Servische hoofdstad ook eerder deze week om de zaak van de corridor is gegaan. De Serviërs hebben in de loop van de oorlog zo'n corridor in Noord-Bosnië bevochten, maar in het vredesplan Vance-Owen, dat de Serviërs op straffe van nieuwe sancties voor zondagavond middernacht moeten ondertekenen, is de streek waardoor de corridor loopt grotendeels aan de Kroaten toebedeeld.

Owen heeft naar eigen zeggen de Serviërs verzekerd, dat "minimale garantie voor de overleving' voor het Servische volk in de provincie rond Banja Luka verzekerd zou zijn, en dat de corridor door VN-troepen zou worden bewaakt en aan weerszijden vijf kilometer gedemilitariseerd wordt. Hij vergeleek de corridor in Noord-Bosnië met die waarmee vroeger West-Berlijn door de DDR met West-Duitsland was verbonden.

In zekere zin, merken waarnemers op, gaat het om een schijnconcessie aan de Serviërs, aangezien in het vredesplan van de Verenigde Naties en de Europese Gemeenschap voor Bosnië-Herzegovina, vanaf het begin zo'n corridor, een zogenoemde blauwe route, was voorzien. Owen zei de Serviërs er verder op te hebben gewezen dat in Bosnië noch in Kroatië verder sprake kan zijn van de oprichting van Servische staten. Na een gesprek met de diverse Servische leiders gaat Owen morgen naar de Kroatische hoofdstad Zagreb, om dan zondag weer in Belgrado terug te zijn voor het definitieve Servische antwoord.

Van de jongste onderhandelingen maken ook twee Servisch-Kroatische grenscorrecties in Bosnië, bij Trebinje en Cazin, deel uit. De Servische staatstelevisie maakte gisteren duidelijk dat de "Servische belangen' in deze laatste onderhandelingsfase zijn veilig gesteld. Al lijkt Belgrado dus "om', formeel moet het "ja' worden uitgesproken door een parlement van de Bosnische Serviërs, dat thans in Bosanski Novi bijeen is.

Aan een tweede voorwaarde voor het niet-inwerking-treden van de nieuwe sancties, het staken van de offensieven, lijken de Serviërs op dit moment eveneens te voldoen. Zij trokken gisteren tanks en andere zware wapens terug uit de omgeving van Srebrenica, al gaat het bekvechten over de modaliteiten van de rond dit plaatsje geldende "veilige zone' voor 28.000 moslims verder.