"Knokken voor elke meter Limburgs gras'

SITTARD, 24 APRIL. Degradatievoetbal in de mijnstreek. De mijnen zijn al lang dicht. De werkersmentaliteit in het hart van Limburg is er nog steeds. In Sittard en Kerkrade moet geknokt worden om degradatie te ontlopen. Fortuna-Roda is niet meer het duel tussen twee middenmoters. Twee clubs met een verschillende achtergrond, soortgelijke problemen en een wederzijdse afgunst.

De derby eindigde in 1-1 na een 0-0 ruststand. Vijf minuten voor tijd leek Roda definitief in veilige haven na een doelpunt van Michel Broeders. Vlak voor het eindsignaal scoorde Richard Sneekes alsnog tegen. Hij kreeg de bal nadat doelman Hesp zich in het voor hem vreemde strafschopgebied had begeven. Een schrale troost voor de thuisclub die met een achterstand van vier punten op Roda gedoemd lijkt de nacompetitie te spelen met de winnaars van de periodetitel uit de eerste divisie.

Het beladen duel trok ruim vijfduizend toeschouwers. Het gemiddelde aantal ligt bij beide clubs rond de drieduizend. Te weinig voor een rooskleurige toekomst. Fortuna kan geen spelers meer kopen en kiest voor de jeugd. Roda heeft een tekort, maar altijd nog geldschieter Nol Hendriks achter de hand.

Heel even stond De Baandert op zijn kop. Een gezellig stadionnetje, waar het publiek dicht op het veld zit. Fortuna voelt de twaalfde man eerder dan Roda, dat zijn thuiswedstijden speelt op Kaalheide. Romantisch gelegen in een typische arbeiderswijk, maar zeer ongezellig binnen de poorten.

Roda wil een nieuw onderkomen. Misschien in Kerkrade. Maar het argument dat de gemeente niet meewerkt, sterkt het bestuur en vooral Hendriks in de overtuiging dat de nieuwe lokatie ook wel eens verder van de Duitse grens kan komen te liggen. Heerlen wordt genoemd. Een sluwe aanloop naar een fusie tussen Fortuna en Roda?

Een tiental oude, vertrouwde Roda-fans zit aan de vooravond van de derby op een bankje voor het stadion. Eensgezind over de toekomst van hun club. Geen nieuw stadion en helemaal geen fusie. “Voetballen moeten ze. Knokken voor elke meter gras.” Heimwee naar Van Loen.

Met de komst van Huub Stevens moest de ruwe bolster terugkeren bij Roda JC. De nieuwe trainer was zelf als speler bij PSV zo'n jongen die de boel kon opzwepen. Wat vindt Stevens, geboren in de buurt van Sittard, van de Limburgse mentaliteit? “Ik weet niet of het typisch Limburgs is, maar de jeugd in deze streek is mij een beetje tegengevallen. Ze zijn zo gemakzuchtig. Ik denk dat het met de welvaart te maken heeft."

Zijn collega Chris Dekker van Fortuna was ook een jongen die het duel niet schuwde. Groeide op in de Zaanstreek, maar woont al vijftien jaar in Limburg. Trainde eerder de jeugd van Fortuna: het paradepaardje van de club. Tot ergenis van MVV, Roda en VVV. Die beschuldigen de club uit Sittard van broedermoord. In de hele provincie staan mensen van Fortuna langs de amateurvelden. Op zoek naar versterking. De onderlinge afspraak dat niet in elkaars regio wordt gescout, lapt Fortuna aan haar laars.

Dekker: “Er komt een hoop jaloezie bij kijken. Wij halen de jongens hier naar toe. Maar als die niet naar Sittard willen, blijven ze echt wel weg. Onze jeugdopleiding staat goed bekend, vandaar.”

Fortuna telt veel eigen kweek in haar selectie. Een heel jonge ploeg. Ruud Hesp, gisteren goed voor zijn 200ste wedstrijd, heeft de routine maar vertrekt deze zomer. Topscorer René Hofman is chronisch geblesseerd aan de achillespees en gaat volgende week onder het mes. En Samuel verblijft al weken in Canada met het nationale team. “De andere jongens hebben pas net verkering, hebben nog geen verantwoordelijkheidsgevoel. Dat zie je op het veld terug”, meent Dekker.

Gène Hanssen heeft zestien jaar verkering gehad met Roda. Gisteravond speelde hij zijn vijfhonderdste wedstrijd. Een nationaal record dat misschien niet wordt aangescherpt. Waarschijnlijk mag Hanssen volgende week naar Japan vertrekken. De libero heeft een contract getekend bij Yomiouri. Sinds 1977 speelde de 34-jarige Hanssen op Kaalheide.

De mannen op het bankje zullen hem missen. Het bestuur is bezig een Poolse international aan te trekken. Maar Roda heeft nog geen werkvergunning voor Alex Kaliszan, die furore maakte met het Poolse olympische elftal in Barcelona. Verder overweegt Hendriks de aan VVV uitgeleende Babangida, zijn eigendom, naar Kerkrade te halen.

De verstokte fans halen hun schouders maar weer eens op. “Van Loen, Fräser, Graham Arnold: dat waren mannetjesputters. En Boerebach en Groenendijk konden tenminste voetballen.” Huub Stevens, daar hadden ze wel vertrouwen in. Maar nu heult hij volgens de oudjes iets te veel met meneer Hendriks. “Want waarom speelt Vanderbroeck elke week, meneer? Hij raakt geen bal, maar is ook eigendom van Hendriks.”

De kenners horen de transfer-geruchten gelaten aan. Maar een fusie? Nee, dat nooit. 25 kilometer scheiden Sittard van Kerkrade. De kloof is groter dan de afstand doet vermoeden. In Sittard heeft één zwaarmoedige supporter de oplossing. Roda en Fortuna moeten allebei degraderen. Dan hoor je niemand meer over een fusie.