China investeert in "gouden waterweg'

PEKING, 24 APRIL. China heeft een groot investeringsplan voor het stroomgebied van de Yang Tse-rivier (Yang Tse-kiang) aangekondigd dat naar schatting 1.000 miljard Chinese yuan (ruim 300 miljard gulden) zal omvatten en voor een onbepaald deel met internationaal kapitaal zal moeten worden gefinancierd.

Het plan werd gisteren door de Staatsplancommissie bekendgemaakt en voorziet in een groot aantal industrie- en infrastructuurprojecten in en nabij grote steden langs de 6.300 km lange rivier, die China's "gouden waterweg' wordt genoemd. Een woordvoerder van de commissie zei dat de centrale regering 110 miljard yuan zal uittrekken. De rest moet komen van provinciale en gemeentelijke instanties, de privé-sector en buitenlandse investeerders.

Het plan omvat meer dan 100 grote projecten van meer dan 200 miljoen yuan elk, zoals een olie-raffinaderij bij Shanghai van 1,3 miljard dollar, een nieuw internationaal vliegveld in Pudong, de nieuwe oostoever van Shanghai, grote petrochemische projecten, een kerncentrale, een non-ferro project, nieuwe spoorlijnen, de grootste stuwdam ter wereld, twee auto-fabrieken etc.

“Buitenlandse investeringen zijn zeer welkom en China wil voor het eind van de eeuw 10 miljard dollar voor dit ambitieuze plan alleen aantrekken,” zei vice-premier Zou Jiahahua, voorzitter van de staatsplancommissie. Hij zei verder uiteen dat China een nieuwe algemene in gebruik zijnde internationale buitenlandse investeringspraktijk in dit plan zal toepassen en wel build, operation and transfer. Dat wil zeggen: buitenlandse investeerders bouwen projecten en beheren die voor doorgaans 15 jaar, terwijl China alleen belasting heft. Na afloop van het contract wordt het project overgedragen.

Het stroomgebied van de Yang Tse is na de oostelijke kustgordel, de "goudkust', de tweede ontwikkelings-corridor van China. De beide oever-stroken hebben een oppervlakte van 329.340 km2 en een bevolking van 168 miljoen, 14,7 procent van het hele land. Het investeringsplan is een nadere concretisering van een belangrijk beleidsdocument dat de communistische partij in juni vorig jaar uitvaardigde met als titel: "Opinies inzake de versnelling van de hervormingen, verdere opening naar de buitenwereld, het verheffen van de economie naar nieuwe niveaus op een betere en snellere manier'.

Hoofdpunt in dit inmiddels prominente "document nummer 4' was om “met Shanghai als kop van de draak de oeversteden van de Yang Tse-rivier Wuhu, Jiujiang, Wuhan, Yueyang en Chongqing te openen en er dezelfde beleidslijnen toe te passen als die in de open kuststeden gelden”. China opende eind 1984 14 grote steden langs de hele noord-zuidkust, Dalian vlakbij Korea, Qinhuangdao, Tianjin, Yantai, Qingdao, Lianyungang, Nantong, Shanghai, Ningbo, Wenzhou, Fuzhou, Guangzhou, Zhanjiang en Beihai vlakbij Vietnam. Het was de tweede openingsfase naar de kapitalistische buitenwereld, na de instelling in 1980 van de vier Speciale Economische Zones in het zuiden nabij Hongkong en tegenover Taiwan. De 14 steden bouwden allemaal speciale zones met soepele wetgeving voor buitenlandse investeringen, die een hoge bijdrage aan China's export-groei hebben geleverd.

Het bouwen van high tech- en exportzones is echter na de uitvaardiging van "Document nr. 4' een niet meer te stoppen epidemie geworden en dat ging ten koste van goede landbouwgrond en investeringen in prioriteitssectoren. Begin 1992 waren er nog 117 zones en aan het einde van het jaar meer dan 2.000. Als alle zones ontwikkeld zouden worden zou dat investeringen van 4,5 triljoen yuan vereisen. Vandaar dat er een "zone-stop" is uitgevaardigd en dat de ontwikkeling van speciale investeringszones strikt beperkt wordt tot de oevers van de Yang Tse-rivier en de grensgebieden met Rusland, Kazakhstan, Kyrgyzstan en Vietnam. Een aantal zones dat zonder officiële goedkeuring is opgezet zal worden afgebroken.

De belangrijkste landinwaartse zones zullen in Wuhan zijn, China's grootste binnenhaven aan de Yang Tse, duizend kilometer uit de kust. Daar zijn twee zones in aanbouw, waarvan een speciale auto-zone met o.a. een Citroën-fabriek voor 300.000 auto's per jaar. Verder hebben er volgens de China Daily 57 Chinese en buitenlandse bedrijven investeringen van 6,7 miljard yuan gedaan. Ten westen van Wuhan, bij de stad Yichang is de "Three Gorges' dam, het grootste stuwdam-project ter wereld in aanbouw. De evacuatie van ongeveer een miljoen mensen in het Yang Tse-dal is in volle gang. De kosten van de dam zullen volgens huidige berekeningen 57 miljard yuan bedragen, maar de bouw zal 20 jaar duren.