Zweden komt met harde bezuinigingen

STOCKHOLM, 23 april. De Zweedse centrum-rechtse minderheidsregering heeft gisteren een hard en omvangrijk bezuinigingspakket aangekondigd. Doel van de bezuinigingsvoorstellen is het begrotingstekort van 190 miljard kroon (circa 46 miljard gulden) te verlagen met 81 miljard kroon in vijf jaar.

De helft van de besparingen wordt bereikt door een bevriezing van de publieke uitgaven. Zo moeten ziekenhuizen zuiniger met hun geld omgaan om het groeiende aantal bejaarde Zweden op te vangen. Uitkeringen voor werklozen moeten omlaag. De partiële vut, die ouderen in staat stelt vervroegd korter te werken, wordt afgeschaft. De voorwaarden voor vervroegde uittreken worden verscherpt. Zweden heeft het grootste percentage ouderen ter wereld; 17,9 procent van de 8,7 miljoen Zweden is pensioengerechtigd. De plannen zijn bedoeld voor een evenwichtigere verhouding tussen aktieven en niet-aktieven.

Verder gaan de uitkeringen voor ouderschapsverlof omlaag. De gezondheidszorg wordt duurder. Met een strengere handhaving van belastingwetten wil de regering tot 1998 bijna een miljard gulden extra binnenhalen. De regering stelde verder voor om de belasting te verhogen van kranten, advertenties, alcohol, tabak. Bedrijven die het milieu belasten moeten eveneens meer belasting betalen.

De minderheidsregering verwacht dat het parlement het pakket in fasen zal goedkeuren. “We hebben lange tijd boven onze stand geleefd,” verklaarde minister van financiën A. Wibble in de krant Aftonbladet. “We mogen de kosten niet doorschuiven naar onze kinderen.”

Buiten het parlementsgebouw demonstreerden honderden mensen, onder wie veel werklozen, tegen de bezuinigingen. Sommigen eisten het aftreden van minister-president Carl Bildt. Enkele demonstranten droegen een kruis met zich mee als symbool van de Zweedse welvaartsstaat, die ten grave wordt gedragen.

Zwedens grootste, oppositiepartij, die van de Sociaal Democraten, die nauwe banden onderhoudt met de vakbeweging zei dat ze Bildt's coalitie zou “bevechten” tot de verkiezingen volgend jaar. De partij uitte de kritiek dat in de plannen niets werd gedaan aan het creeëren van banen. De werkloosheid zal dit jaar naar verwachting stijgen tot 6,2 procent en volgend jaar tot zeven procent. Het bruto nationaal produkt daalt dit jaar naar verwachting met 1,7 procent. (Reuters, AP)