Servisch standpunt: kentering mogelijk

BELGRADO, 23 APRIL. Er zijn sterke aanwijzingen dat de Serviërs op korte termijn akkoord zullen gaan met de kaart uit het vredesplan Vance-Owen voor Bosnië-Herzegovina, daarmee de inkrachttreding van verscherpte sancties tegen Joegoslavië (Servië en Montenegro) afwendend.

Vanochtend zei de federale premie, Radoje Kontic, te verwachten dat de Bosnische Serviërs tot een compromis bereid zijn: “Zij begrijpen onze moeilijkheden.” Gisteravond al verklaarde de president van Joegoslavië, Dobrica Cosic, alles te willen doen om het gehele vredesplan, “met enkele onontkoombare wijzigingen”, te accepteren. De Joegoslavische minister van buitenlandse zaken, Vladislav Jovanovic, vroeg de Bosnische Serviërs de mogelijkheid van een "extra-territoriale corridor' in Noord-Bosnië - dat wil zeggen: een verbinding tussen de Republiek Servië en de veroverde gebieden in West-Bosnië en Kroatië, door gebieden die niet in Servische handen zijn.

Een extra-territoriale corridor voor de Serviërs is voorzien in het oorspronkelijke plan van Vance en Owen, in de vorm van een zogenoemde "blauwe route' door Noord-Bosnië. Die corridor zou niet in handen van Servische troepen zijn, maar als onderdeel van een vredesregeling door de vredesmacht van de Verenigde Naties worden gegarandeerd; hetzelfde geldt voor soortgelijke tracé's voor moslims en Kroaten elders in Bosnië.

Onbekend is, of de Europese bemiddelaar Lord Owen en de Russische onderminister van buitenlandse zaken, Vitali Tsjoerkin, die beiden de afgelopen dagen Belgrado hebben aangedaan, de Serviërs op het punt van de corridor toezeggingen hebben gedaan. De Servische televisie noemde met name de Russische voorstellen "constructief'. Eerder hadden de Servische regeringsmedia - en president Cosic - het plan Vance-Owen om zijn kaart als volstrekt onaanvaardbaar beschreven.

In Belgrado is gisteren bekendgemaakt, dat de politieke en de militaire leiders van de Serviërs in Bosnië, Radovan Karadzic en Ratko Mladic, morgen in de Servische hoofdstad een ontmoeting zullen hebben met Owen. Karadzic had zo'n gesprek eerder afgewezen omdat de bemiddelaar van de Europese gemeenschap, die onlangs de mogelijkheid van bombardementen op Servische aanvoerlijnen opperde, niet langer neutraal zou zijn. Ook Karadzic leek gisteren op een ondertekening van het vredesplan vooruit te lopen met een opmerking tegen het Bosnisch-Servische persagentschap SRNA, dat zo'n instemming eigenlijk “zonder betekenis is, en dat de verhoudingen te velde de doorslag geven”.

Wanneer de Serviërs vóór maandag niet akkoord gaan met het vredesplan van Vance en Owen, treedt resolutie 820 van de Veiligheidsraad in werking, die voorziet in vergaande isolatie van Servië en Montenegro.