Neo-gaullistische ketelmuziek

PARIJS, 23 APRIL. In Parijs is met algemene tevredenheid vastgesteld dat het bezoek van de nieuwe Franse premier Edouard Balladur aan Bonn is “geslaagd”. Tevoren stond vast dat Balladurs “kennismaking” met bondskanselier Helmut Kohl weinig of geen concrete resultaten zou opleveren. De Franse premier zei dat hij niet als “vragende partij” naar Kohl ging, maar juist een “duidelijke uitleg” zou geven over de Franse positie in de GATT-onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel.

Dat standpunt is niet anders dan dat van de vorige Franse regering: het ontwerp-landbouwakkoord tussen EG en VS is “onaanvaardbaar” en de onderhandelingen zouden “globaal” moeten worden gevoerd en niet hoofdstuk na hoofdstuk. Bonn heeft geen grote problemen met het landbouwakkoord en evenmin met de wijze van onderhandelen. Bonn wenst evenals de meeste andere EG-landen een spoedig GATT-akkoord dat de Duitse exportindustrie nieuwe kansen zou geven. Na afloop van de ontmoeting Balladur-Kohl bleek dat de meningsverschillen over de GATT onverminderd voortbestaan.

Het bezoek van de "niet-vragende partij' Balladur aan het in Bonn gevestigde deel van de in Frankrijk veelbezongen "Frans-Duitse motor' ging in Parijs gepaard met de gebruikelijke ketelmuziek. Daarin klonken nu meer dan voorheen enkele schrille tonen van neo-gaullisme. Zo ruimde het dagblad Le Figaro, het huisorgaan van de centrum-rechtse regering, een halve voorpagina in voor artikelen met de even gebruikelijke koppen zoals "Het uur van de solidariteit' en "het bewijs van trouw'. Met dien verstande dat het aan Duitsland is om hiervan te getuigen - Frankrijk is dus altijd de vragende partij.

“Een trouwe en beproefde en zelfs veeleisende partner (Frankrijk) is beter dan avontuurlijke hertrouwerijen”, meent Alain Peyrefitte, de gaullistische chef-commentator van Le Figaro. In een artikel van maar liefst twee gestrekte kolommen wordt van de Duitsers min of meer geëist dat ze "trouw bewijzen' aan Frankrijk, dat helaas “meer dan ooit rekening moet houden met zijn bevoorrechte partner”. Of het nu gaat om de EG-landbouwpolitiek, het GATT-compromis over de landbouw, de monetaire samenwerking of de Europese politiek, Parijs is op de medewerking van Bonn aangewezen.

Als goede leerling van Macchiavelli stelt Peyrefitte, auteur van "Het Franse kwaad', zijn lezers gerust dat de Duitsers niet opnieuw van plan zijn een “vitale ruimte” op te eisen zoals in 1938. “Ze zijn niet ontevreden met een Mitteleuropa onder (Duitse) economische, culturele en politieke invloed”, aldus de oud-minister, die er en passant ook nog even op wijst dat de mark al “munt van referentie in alle staten van ex-Joegoslavië is”.

Aan een beetje chantage vanuit Parijs zijn de Duitsers aan gewend geraakt gedurende hun dertig jaar durende vriendschap met Frankrijk. Het granaatvuur van Peyrefitte is bovendien vooral kenmerkend voor deze auteur en niet representatief voor alle gaullisten of alle Fransen. Maar het uitgangspunt dat Frankrijk een soort "recht op hulp' uit Bonn heeft, is in Parijs gemeengoed. Dat de Duitse regering geconfronteerd wordt met economische problemen waarmee die van Frankrijk, en vooral die van de Franse landbouw, bijna kinderspel zijn, wordt weggemoffeld.

Na alle tromgeroffel toont Le Figaro zich vanochtend tevreden over Balladurs “moeilijke missie” bij Kohl ondanks het voortbestaan van “nuances” over het GATT-overleg. In Liberation wordt vastgesteld dat de GATT de twee landen kan blijven verdelen ten koste van hun gemeenschappelijke belangen.