Schapecollageen met nieuwe cross links is beter implantaat

Zwaar beschadigd bindweefsel, zoals pezen, gewrichtsbanden en bloedvaten, zijn te herstellen door met vreemd bindweefsel een chirurgische reconstructie te maken.

Als niet-lichaamseigen bindweefsel wordt wel dermaal schapecollageen gebruikt, dat bestaat uit speciaal geprepareerd collageen uit schapehuid. Het ingebrachte collageen is de bakermat voor nieuw bindweefsel dat door het lichaam zelf wordt gemaakt. Het lichaam breekt tegelijkertijd het vreemde materiaal af. Een nadeel van natuurlijk collageen was dat het te snel werd afgebroken, zodat het vervangende eigen bindweefsel nog niet sterk genoeg was.

Om dit probleem te ondervangen werd het collageen chemisch zo veranderd dat het langer duurde voor het werd afgebroken. Bij die chemische verandering werden de collageenketens, bestaande uit lange bèta-sheet eiwitten, chemisch aan elkaar gekoppeld, waardoor het collageen-afbrekende enzym collagenase er minder vat op kreeg. Onder polymeerchemici heet dit koppelen van lange ketens heet cross linking. Commercieel verkrijgbaar waren collagenen die met glutaaraldehyde of met hexamethyleendiisocyanaat waren gecrosslinkt. Deze materialen werden minder snel afgebroken, maar bleken omliggende lichaamscellen te doden.

Ir. L. Olde Damink heeft tijdens zijn promotie-onderzoek nieuwe crosslinkmethoden onderzocht. Hij promoveert op 16 april aan de Universiteit Twente. Crosslinking met een carbodiimide (1-ethyl-3-(3-dimethylamino- propyl)-carbodiimide-HCl) in combinatie met N-hydroxysuccinimide was niet toxisch voor gekweekte menselijke cellen. De thans gebruikte commerciële gecrosslinkte collagenen doden de helft of meer van de cellen in die celkweken. Bij ratten gemplan- teerd bleef de afweerreactie tegen de nieuwe crosslink beperkt tot wat normaal bij wondgenezing wordt gezien. Het implantaat bleef langer stabiel dan andere bewerkte collagenen. Na 30 weken was het pas verdwenen en vervangen door rattebindweefsel. Experimenten bij mensen moeten aantonen of de vervelende bijwerkingen inderdaad verleden tijd zijn. Als dat zo is komen vele nieuwe toepassingen in zicht, zoals de behandeling van diepe brandwonden en kniebandletsel bij sportblessures.