Proces bende van Haemers al geschorst

BRUSSEL, 22 APRIL. Wat de grootste en langste strafzitting van België moest worden, is na drie dagen al geëindigd in een echec. Het proces tegen de ontvoerders van ex-premier Vanden Boeynants werd na twee vergeefse pogingen om een jury te installeren geschorst. Vermoedelijk zal het Hof pas na de zomer weer bij elkaar kunnen komen.

Het falen van justitie heeft grote commotie in België veroorzaakt. De kans bestaat dat de verdachten, die ook worden beschuldigd van een reeks bloedige roofovervallen, nu in aanmerking komen voor voorlopige invrijheidsstelling. De verdachten staan bekend als de "bende van Haemers', naar de hoofdfiguur die ook wel de "grote blonde' wordt genoemd. Voor sommigen van hen duurt het voorarrest nu al vijf jaar; daarmee lijkt de "redelijke termijn' voor een proces uit het Verdrag voor de rechten van de mens, overschreden.

Het Hof van Assisen van Brabant moest gistermiddag echter concluderen dat het er niet in was geslaagd om voldoende juryleden te installeren. De opgeroepen burgers meldden zich of ziek of vroegen de president om ontheffing van de juryplicht wegens persoonlijke omstandigheden. De strafzitting zou vermoedelijk zonder onderbreking tot eind augustus hebben geduurd en daarmee de hele zomer in beslag hebben genomen.

In de Belgische media ontbrandde vandaag meteen een debat over burgerplicht, juryrechtspraak en justitiële doelmatigheid. Is een zitting van vier maanden werkelijk nodig, terwijl juryprocessen in Frankrijk zelden meer dan twee weken duren? Het record in Frankrijk wordt gehouden door Klaus Barbie, die een jury drie maanden bezig hield. Ook wordt de vraag gesteld of de zaak-Haemers wel geschikt is voor juryrechtspraak. Oorspronkelijk was die alleen bedoeld voor ernstige maar eenduidige zaken, waarin grote principes of grandes passions aan de orde komen. De jury speelt dan de "gezond verstand'-rol. In het proces Haemers gaat het echter om een hele reeks daden, met honderden bewijsvragen en evenzovele technische problemen. De aanklager in het proces, advocaat-generaal Pierre Morlet, zei vanochtend dat problemen rond een jury “geen uitzondering” zijn. Volgens hem is het zeer moeilijk om een zo'n grote zaak in een meer hanteerbare vorm te brengen. “Ons recht is niet toegesneden op dergelijke zaken. We worden er echter steeds vaker mee geconfronteerd”, aldus Morlet, die "zeer bezorgd' was.