PLATO (1)

Whitney Houston zingt. Kevin Costner, alleen zijn gezicht verlicht door het tv-scherm, kijkt gebiologeerd naar haar. In het echt kijkt Whitney Houston van het balkon naar Kevin. Ja, hij is ook verliefd. Ik kijk naar Whitney Houston. Het bioscoopzaaltje is klein. Ik schommel. Wat is echt?

Dit is de boot naar Harwich. Ik ben op reis dank zij PLATO. PLATO staat voor Promotie Lerarenmobiliteit, Arbeidservaring en Training in het Onderwijs. Ik ben in schooltijd op studiereis, betaald door Vadertje Staat, Vadertje Ritzen. Wat een luxe. Waarom zit de boot niet vol met leraren?

Wat een armoe. Na een overnachting in Bury St.Edmunds (they didn't) zit ik bij Mrs. Thomas op de kamer. Mrs. Thomas is directrice van een school van 1400 leerlingen in een provinciestadje midden in Engeland. Ze heeft een zeer eenvoudig kantoor voor een werkgever van een honderdtal hooggekwalificeerde krachten. Eenvoudig is de meest positieve omschrijving voor de rest van het gebouw.

Wat een armoe. De school voorziet de leerlingen van boeken, maar per vijf klassen zijn er slechts twee sets beschikbaar. Ze krijgen de boeken dus niet mee naar huis. Stencils worden uitgedeeld, overgeschreven en weer ingenomen. Kopieën voor iedere leerling, dat is te duur.

Wat een armoe. In het science kabinet is het een enorme rotzooi. Engelsen zijn anders. Ieder heeft er zijn eigen potje oploskoffie en beker staan. Alleen zijzelf zien er netter uit dan wij. Dames in een rok, heren met das. De leerlingen zijn gekleed in zwart en wit. Jeans en make-up zijn verboden. “Doodzonde dat het schoolkostuum is afgeschaft”, klaagt een collega. “Daar leidt de discipline onder.”

Terwijl zijn achttienjarige zesde klassers zitten te mompelen achter moeilijke sommen, haalt Dave, sectievoorzitter science, klappers en posters tevoorschijn. Dit is het National Curriculum, de Engelse basisvorming maar dan driemaal zo ingrijpend als die bij ons. Het National Curriculum beschrijft het onderwijs voor alle leerlingen van 5 tot en met 16 jaar.

Science dus. Geen scheiding van scheikunde, natuurkunde en biologie. Eén vak dat vanaf de eerste klas lagere school wordt gegeven. Vanaf dat moment ook krijgen de kinderen practicum, worden ze in feite ingeleid in de wetenschappelijke onderzoeksmethoden. "Scientific investigation' is het eerste van de vier onderwijsdoelen in het vak science. Dat is nog eens andere koek. Bij ons worden natuurkunde en scheikunde aarzelend bij elkaar gevoegd in de eerste drie jaar van het voortgezet onderwijs. Alleen voor natuurkunde op het vwo staat zelfstandig onderzoek op het programma.

Maar toch armoe. Er zijn geen faciliteiten voor de invoering. Veel beroering veroorzaken juist nu de gedetailleerde voorschriften over toetsen, die afgelegd moeten worden op de leeftijd van 7 (zeven, inderdaad), 11, 14 en 16 jaar. Onze collega's daar worden gek van het extra correctiewerk.

Op het moment dat ik achter in een Engelse klas zit, vergadert mrs. Thomas over de dreigende stakingsacties met haar personeel en worden elders in het land leraren door de rechter in het gelijk gesteld. Ze mógen staken.

Hier is iets vreemds aan de hand. Terwijl de Nederlands socialistische bewindslieden (gelukkig) de mond vol hebben over de autonomie van leraar en school, richt de Engelse conservatieve regering een sterk dirigistisch onderwijsstelsel in. Dat klopt toch niet? Zijn zij eigenlijk socialisten en hebben wij een liberale overheid?

Een spotprent in de Times beeldt de minister van onderwijs af staande op een tank op weg naar een lerarenconferentie. Een tank? Ja, de minister heet Patten.