Luisterdichtheid 100 %

Zeven keer per jaar schalt door de intercom van scholengemeenschap De Breul in Zeist een uitzending van de schoolradio. Het radioprogramma dat een kwartier duurt, wordt gemaakt door een vaste redactie van leerlingen en staat onder begeleiding van geschiedenisleraar Edward Porskamp. Waar weinig radiomakers op kunnen bogen, wordt gerealiseerd door Radio De Breul: de luisterdichtheid onder de 1550 leerlingen is vrijwel 100 procent. Dat komt omdat er tijdens de lessen mag worden uitgezonden.

Leraren worden geacht geen proefwerken te geven op het uitzendtijdstip, maar, zo weet Jelmer van Zanden (15, 4 VWO), die regel wordt niet door elke docent even serieus genomen. Samen met Rembrandt Boswijk (16, 4 MAVO), Jesse Robbers (15, 3 MAVO) en docent Porskamp is hij zondagmiddag op school voor de montage van het programma dat deze week vrijdag de lucht in moet. Nog lang niet alles is klaar, er zijn zelfs items die nog moeten worden gemaakt. De eindmontage zal dus wel nachtwerk worden, zo vrezen ze.

Sinds november vorig jaar beschikt Radio De Breul over een eigen studio, waarin de school voor zo'n zesduizend gulden heeft genvesteeerd. Van amateurisme houdt de redactie niet. ""We kijken het af bij Veronica'', zegt Rembrandt. ""En de mensen van Radio Utrecht beschouwen ons als collega's'', vult Jesse aan om de ernst van de onderneming te onderstrepen.

Een deel van het lokaal waar Latijn en Grieks wordt gegeven - dat zijn toch altijd kleine groepen - is afgescheiden voor de studio. In een grote kast met een stevig slot bevindt zich de apparatuur. Die oogt tamelijk professioneel en de redactie is er blij mee, maar er kan nog veel meer bij, vindt Rembrandt. Hij zit al vanaf de brugklas bij de redactie, (""Hier moet ik bij, dacht ik meteen.'') en hij weet zeker dat hij van radio z'n beroep wil maken.

Rembrandt is verslaafd aan radio, zegt hij: ""Televisie is nep en manipulerend.'' Jesse is duidelijk de technische man, hij kwam bij de schoolradio omdat hij altijd al met ""snoertjes en draadjes bezig was'', maar langzamerhand begint hij de journalistieke kant van het werk ook leuk te vinden en doet hij af en toe een interviewtje. Jelmer is gek van muziek en kan wat dat betreft zijn ei aardig kwijt bij Radio de Breul. Hij doet op school aan zoveel activiteiten mee dat zijn ouders onlangs in een ernstig gesprek hebben gezegd dat hij in de vijfde een keuze moet maken. ""De schoolradio laat ik zeker niet vallen'', heeft Jelmer besloten.

De onderwerpen voor de schoolradio - die op De Breul als een equivalent van de schoolkrant wordt gezien - worden zowel binnen als buiten school gezocht. Er is een vaste opbouw van het programma: drie items, de rubriek de mening en een prijsvraag aan het eind waarmee een platenbon te winnen valt. Tussendoor jingles en muziek. Deze week wordt aandacht geschonken aan de onlangs gehouden talentenjacht die onder leiding van conciërge - in stofjas - Anton Petersen stond. Er is een interview met de presentator, winnende talenten komen aan het woord en er zijn korte impressies van de optredens. En dat alles in drieënhalve minuut, want veel langer mag een item volgens de heersende radiowetten niet duren. ""Hilversum is de maatstaf'', zegt docent Porskamp. ""Er wordt snel gemonteerd, allemaal korte stukjes achterelkaar. Een hele plaat draaien is er niet bij, want dan begint de klas te praten en moet de leraar de boel weer stil krijgen als het volgende onderwerp begint.''

Er worden ook maatschappelijke onderwerpen aangesneden, zoals de lerarenstaking, de gevaarlijke oversteek op de Driebergseweg, opgevoerde bromfietsen en de consumptie van kauwgum en cola. En natuurlijk zijn er de interviews met de VIP's, voor sommigen een reden om bij de redactie van de schoolradio te komen. Hans van Breukelen werd aan de tand gevoeld door Radio de Breul, en daarvoor mochten de redacteuren onder schooltijd naar Eindhoven afreizen. De animo om zanger Henk Westbroek van Het Goede Doel te interviewen was zo overweldigend dat er zelfs geloot moest worden.

Voor zover de redactie weet is De Breul de enige school voor voortgezet onderwijs met een eigen radioprogramma. Leraar Porskamp vermoedt dat bij veel scholen de vrees bestaat dat "verkeerde zaken' worden uitgezonden. ""We mogen hier erg veel'', vindt Jesse, maar hij wil niet ontkennen dat de redactie soms aan zelfcensuur doet. Als voorbeeld noemt hij de gefingeerde bommelding die uit het programma werd gehaald. Niet handig oordeelde de redactie, temeer daar net de vorige dag de Bijlmerramp had plaatsgevonden.

Porskamp houdt als begeleider een oogje in het zeil - "waakhond' vindt hij daarvoor een te zware term. ""Kinderen kunnen heel hard zijn. Niet alleen tegen leraren, ook tegen elkaar. Iemand die voor 1.500 leerlingen te kakken wordt gezet kan daar nog jaren last van hebben. Radio mag dan een vluchtig medium zijn, het is machtig in z'n uitwerking.''

Het publiek dat Radio de Breul moet bedienen is gevarieerd: van de twaalfjarige brugklasser tot de achttienjarige VWO'er. Maar ook veeleisend want een vergelijking met het programma Veronica-Trend is snel gemaakt. De redactieleden worden niet door al hun medescholieren even positief bejegend. ""Actievelingen worden gezien als freaks'', zegt Rembrandt. ""Maar als je bij de schoolradio zit, behoor je tot de top van de freaks. Je moet wel goed gek zijn als je op zondag uit vrije wil naar school gaat.''

Begin mei gaan Jesse, Rembrandt en Jelmer naar Boedapest om deel te nemen aan een conferentie over jeugdmedia. Met Radio Utrecht en het AVRO-jongerenprogramma Forza zijn al afspraken gemaakt over reportages die ze ter plekke zullen maken. ""Dan moeten we echt laten zien wat we waard zijn'', zegt Jesse. De anderen knikken instemmend.