Huidige stelsel studiebeurzen op de helling

ROTTERDAM, 22 APRIL. Minister Ritzen (onderwijs) wil het huidige stelsel van studiefinanciering ingrijpend wijzigen. De basisbeurs wordt fors verlaagd. Het leenbedrag en de ouderafhankelijkheid worden vergroot.

Dit heeft het ministerie van onderwijs vandaag bekend gemaakt. Mogelijk zal een student eerst een bepaald bedrag moeten lenen, alvorens hij recht krijgt op een beurs.

Ritzen wil op de uitgaven voor studiefinanciering (in 1993 ongeveer 4,3 miljard gulden) een bedrag bezuinigen van 64 miljoen gulden in 1994 oplopend tot 584 miljoen in 1998. Studenten met ouders in de lagere inkomensgroepen zullen voor de verlaging van de basisbeurs worden gecompenseerd met een hogere aanvullende beurs, afhankelijk van het ouderinkomen. Volgens het ministerie zijn er nog geen besluiten genomen over de precieze veranderingen in het stelsel. Ritzen heeft aangekondigd over zes à acht weken te komen met een uitgewerkt voorstel. Daarin wordt onder andere bekend gemaakt met welk bedrag de basisbeurs verlaagd wordt.

Dinsdag zei Ritzen tijdens een overleg met de studentenbonden dat in het nieuwe systeem dat hij voor ogen heeft studenten eerst een bedrag moeten lenen en pas daarboven een bepaald bedrag aan beurs krijgen, afhankelijk van het inkomen van hun ouders. “Eerst lenen, dan krijgen” noemde hij dit. Dit plan zou neerkomen op afschaffing van de basisbeurs, omdat dan niet langer iedere student altijd recht heeft op een beurs. Maar vanmorgen zei een woordvoerder van het ministerie dat Ritzen inmiddels besloten heeft dat iedere student recht behoudt op een bepaald bedrag aan beurs.

De bezuinigingsopdracht van ongeveer 600 miljoen in 1998 betekent dat bij het huidige studentenaantal van ongeveer 600.000 een student gemiddeld ongeveer 90 gulden per maand minder krijgt. Omdat Ritzen de ouderafhankelijkheid wil vergroten, zal de beurs voor studenten met rijkere ouders waarschijnlijk veel verder verlaagd worden. Ritzen overweegt ook het verschil tussen beurzen voor uit- en thuiswonende studenten op te heffen.

De studentenvakbonden hebben verontwaardigd gereageerd op de plannen van de minister en hebben voor zondag een actievergadering belegd. Ze verwijten Ritzen dat hij zich niet houdt aan zijn belofte het huidige stelsel voor studiefinanciering te handhaven. De regeringspartijen CDA en PvdA staan niet afwijzend tegenover een verlaging van de basisbeurs en grotere ouderafhankelijkheid, maar wachten de definitieve plannen af.

Volgens het ministerie zal verlaging van de basisbeurs tot onder het kinderbijslag-niveau niet leiden tot problemen, omdat volgens de huidige regels ouders van studerende kinderen met recht op studiefinanciering geen recht hebben op kinderbijslag. Dit zou wel betekenen dat studenten aan niet erkende opleidingen een groter bedrag aan kinderbijslag zullen krijgen dan studenten aan erkende instellingen aan beurs.