De Vries: komende jaren lonen op nullijn

ROTTERDAM, 22 APRIL. Voor de komende jaren is er geen ruimte voor echte loonsverhogingen. “Werk is nodig, het loon is al genoeg”, aldus minister De Vries (sociale zaken) gisteren tijdens de jaarvergadering van de Algemene werkgeversvereniging AWV in Laren.

De minister zei, bij monde van zijn topambtenaar drs.H. Borstlap, “verbaasd” te zijn over de resultaten van het overleg over collectieve arbeidsovereenkomsten. Hij kritiseerde de toegeeflijkheid van de werkgevers. De Vries herinnerde aan hun uitgangspunt “nul is nodig, nul is genoeg”. In recent afgesloten CAO's zitten loonsverhogingen van 2 à 3 procent. “Ik vrees dat er over een breed front meer ruimte is genomen dan feitelijk beschikbaar is”, aldus de minister.

Een nullijn die het kabinet voor de collectieve sector in 1994 wil, beschouwt De Vries als een adequate reactie op de tegenvallende economische ontwikkeling. “Het is tevens een dringend appèl op de marktsector, om via een even adequate reactie de voorwaarden voor herstel van groei en werkgelegenheid te optimaliseren.” Voor veel werknemers is sprake van een acute bedreiging van hun werkgelegenheid. Daarom acht hij “uiterste terughoudendheid bij het verwezenlijken van inkomensambities” op zijn plaats.

De Vries noemde de wijze waarop de verlaagde uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid (WAO) in het CAO-overleg worden gecompenseerd “verontrustend”, doordat het verschil tussen bruto loonkosten en netto loon (de zogenoemde wig) toeneemt, hetgeen slecht is voor de werkgelegenheid. Verplichte, collectieve reparatie van het zogenoemde WAO-gat - zoals onder meer overeengekomen in de bouw en de vleeswarenindustrie - vormen volgens de minister “reële bedreigingen” voor het terugdringen van het beroep op de WAO.

AWV-voorzitter dr.J.P. Munting stak ten aanzien van de WAO-reparatie de hand in eigen boezem. “Er zijn werkgevers, die soms uit gemaktzucht, soms uit begrijpelijke motieven rond goed ondernemerschap, toegeven en meebetalen, maar het resultaat is desastreus”, aldus Munting.

Hij riep de toehorende werkgevers op zich geen geen zand in de ogen te laten strooien door een laag percentage of een gedeelde premie. “Want de WAO is nog maar het begin. Het is onvermijdelijk dat de sociale zekerheid in Nederland verder wordt teruggebracht dan nu het geval is. De rekeninbg daadvoor zal door de overheid en de vakbonden steeds weer worden gelegd bij de bedrijven. Zo ontstaat een volledig uitgekleed sociaal zekerheidsstelsel, waarbij de werkgevers opdraaien voor het herstel van de polisvoorwaarden.”

Ten aanzien van het industriebeleid liet Munting liet zich kritisch uit. “Onze zorg is dat de overheid om allerlei redenen weer verzeild raakt in steunoperaties aan bedrijven die structureel gezien eigenlijk geen overlevingskansen hebben.” Oranjegevoel of zeggenschapsverhoudingen kunnen in een klein land als Nederland nauwelijks een rol spelen, aldus de AWV-voorzitter. “Uiteindelijk bepaalt de markt welke bedrijven of sectoren in Nederland zullen overleven.”