Broeikaseffect (4)

Het artikel De voordelen van het broeikaseffect van dr. W. Sombroek van de FAO was een verwarmend verhaal in een tijd van kommer en kwel in het milieu.

Sombroek stelt dat het broeikaseffect een zegen kan zijn voor voedselvoorziening in de Derde Wereld. Hiervoor moet aan twee voorwaarden worden voldaan. Ten eerste moet er een landbouwbeleid komen in die landen met een oordeelkundige combinatie' van kunstmest, landbouwtechnieken, wateropslag en voedselbeheer. Ten tweede moet de concentratie van CO in de atmosfeer langzaam verder stijgen tot het, volgens Sombroek, optimale niveau van 450 à 500 ppm.

Die oordeelkundige combinatie' is voer voor landbouwkundigen. Het is zeer de vraag of de boeren in de Derde Wereld alert kunnen reageren op klimaatverandering.

De tweede voorwaarde, het beheerst laten toenemen van de hoeveelheid CO tot 450 à 500 ppm is veel moeilijker. Zo'n strategie vraagt een zeer stringent CO-beperkingsbeleid dat veel verder gaat dan de Nederlandse doelstelling voor het jaar 2000.

De huidige mondiale concentratie van CO in de atmosfeer is ongeveer 350 eenheden (ppm). Dit is 25% meer dan vóór de industriële revolutie. De vooruitzichten van het Internationale Energie Agentschap (IEA) en van het VN klimaat-panel (IPCC) geven aan dat zonder actief energiebeleid, dit niveau aan het eind van de volgende eeuw ongeveer 800 à 900 eenheden zal bedragen. Om er voor te zorgen dat de concentratie van CO in de atmosfeer niet uitstijgt boven de 450 à 500 eenheden zal de mondiale uitstoot van CO in een periode van ca. 60 jaar ten opzichte van de huidige uitstoot met ongeveer 60% moeten worden beperkt (zie de betreffende scenario's van het VN-panel, de IPCC).

Om de optimale condities van Sombroek te bereiken en daarbij de Derde Wereld nog enige ruimte voor groei te geven zal de uitstoot van CO in de westerse landen met 1% à 2% per jaar, in absolute zin moeten verminderen vanaf nu tot ver in de volgend eeuw.

Nu nog iets over de voordelen van het broeikaseffect. De door Sombroek genoemde voordelen zitten waarschijnlijk reeds in de lucht, ook in letterlijke zin. Denk hierbij aan de aangenaam warme zomers en milde winters van de afgelopen jaren. Ook de plantengroei is waarschijnlijk al toegenomen door het verschijnsel van CO-bemesting vanuit de lucht.

Maar ondertussen beginnen ook de nadelen van het broeikaseffect zich af te tekenen. Zoals de extra stormen en orkanen in 1990, 1991 en 1992 met wereldwijd meer dan 100 miljard gulden schade. Ook staat het broeikaseffect niet buiten verdenking als oorzaak van de recente droogtes in Somalië en Zimbabwe. Deze verschijnselen bevestigen de voorspellingen van de IPCC. Dat in de laatste tientallen jaren bijna 50% van het volume van alle gletsjers op aarde is gesmolten en de zeespiegel veel sneller stijgt zal binnenkort waarschijnlijk ook geschreven moeten worden op het conto van het broeikaseffect.

Ik heb waardering voor Sombroek waar hij de mogelijke voordelen van het broeikaseffect op een rijtje zet. Maar over de consequenties van zijn voorstel had Sombroek iets duidelijker mogen zijn. De suggestie die spreekt uit zijn verhaal is: laat God's CO maar over 's werelds akkers lopen ten behoeve van de landbouw.