World Press fotograaf uit Servië werd bijna ontvoerd

AMSTERDAM, 21 APRIL. De Servische winnaar van de World Press Photo 1993, Bojan Stojanovic, is zondagavond door onbekenden in Amsterdam ontvoerd en bijna vermoord. De ontvoerders trachten hem te wurgen. De man wist zich te bevrijden door met zijn camara om zich heen te slaan. Naar nu is gebleken werd hij vaker bedreigd, sinds hij in Nederland is.

Brakman, secretaris van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ), had Stojanovic eerder met hem gesproken over dreigtelefoontjes die hij ontving op het Amsterdamse adres waar hij onder grote geheimhouding verbleef. “Ook hier voelde hij zich bedreigd.”

Stojanovic werd zondagavond door twee mannen opgewacht in het portiek van het huis waar hij logeerde. Onder bedreiging van een pistool werd hij gedwongen in een auto te stappen. De ontvoerders reden met de journalist naar de Mauritskade. Daar probeerden ze hem te wurgen met een stuk staaldraad. De 23-jarige Stojanovic sloeg op de mannen in met zijn fototoestel. Hij wist aan zijn moordenaars te ontkomen door in de gracht te duiken. Later is hij in het ziekenhuis behandeld voor verwondingen aan zijn hals.

In februari vluchtte de jonge Reuter-fotograaf uit Belgrado. De foto die hij vorig jaar in Sarajevo maakte van de executie van een Bosnische moslim door een Servische politieman, werd in de hele wereld gepubliceerd. De foto werd door de Verenigde Staten gebruikt bij een voorstel aan de Verenigde Naties om een tribunaal voor oorlogsmisdaden in Joegoslavië op te richten. Toen de foto ook in Joegoslavische kranten verscheen kwam Stojanovic in de problemen. Hijzelf en zijn familie werden bedreigd door Servische nationalisten. Zijn huis in de Servische hoofdstad Belgrado werd beschoten en in november werd hij gearresteerd. Toen zijn foto in februari in Amsterdam de World Press Photo won, besloot hij politiek asiel in Nederland te vragen.

“We zijn er enorm van geschrokken”, zegt Brakman over de aanslag in Amsterdam op Stojanovic. “Het is alsof een deel van de oorlog in Joegoslavië zich nu hiernaartoe heeft verplaatst. Het is niet acceptabel dat een journalist ook hier in Nederland bedreigd kan worden.” De fotograaf werd door de NVJ onder andere financieel geholpen uit een fonds voor journalisten die bedreigd worden. Volgens de NVJ heeft Stojanovic een “voor de wereld heel belangrijke foto gemaakt”.

Aanstaande dinsdag wordt in de Nieuwe Kerk in Amsterdam de World Press Photo award uitgereikt. Het is onduidelijk of Stojanovic hem persoonlijk in ontvangst zal nemen. Op dit moment zit hij ondergedoken op een geheim, door de politie beschermd adres. De politie doet geen mededelingen over het onderzoek naar de daders. Het is echter niet uitgesloten dat de politie in deze zaak samenwerkt met de Binnenlandse Veiligheids Dienst (BVD). De geheime dienst doet al een tijdlang onderzoek naar extremistische groepen uit het voormalig Joegoslavie in Nederland.