WAO nog steeds twistpunt in metaal

ROTTERDAM, 21 APRIL. Werkgevers en werknemers verschillen nog steeds van mening over de uitleg van het op 1 april bereikte akkoord over een nieuwe CAO in de metaalindustrie (200.000 werknemers).

Twistpunt is de afspraak over eventuele compensatie van de verlaagde uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid (WAO) per bedrijf. Partijen kwamen een bedrijfstakregeling voor volledige reparatie van het WAO-gat overeen, met vrijwillige deelname van werknemers. Tevens werd afgesproken dat individuele werkgevers van de bedrijfstakregeling kunnen afwijken. Zij moeten dan wel in overleg met de vakbonden treden, maar de uiteindelijke beslissing over zo'n afwijkend aanbod is aan de werkgever.

Het geschil tussen de bonden en de metaalwerkgevers, verenigd in de FME, spitst zich toe op deze afwijkingsmogelijkheid. De bonden verkeren in de veronderstelling dat zo'n bedrijfsregeling ten minste gelijkwaardig moet zijn aan de bedrijfstakregeling. De werkgevers gaan er van uit dat het ook een beperktere regeling mag zijn, waarbij het WAO-gat slechts gedeeltelijk wordt gedicht.

Dat laatste is goedkoper en leidt dus tot lagere premies. “Wanneer werknemers met zo'n goedkopere bedrijfsregeling worden verleid uit de bedrijfstakregeling te stappen dan brokkelt het draagvlak voor de bedrijfstakregeling af, waardoor de premie hoger wordt, enzovoorts. Dat kunnen we niet hebben. Afwijking van de bedrijfstakregeling mag geen regel worden, maar moet uitzondering blijven”, aldus onderhandelaar N. Broers van de industriebond FNV. Vrijdag overleggen partijen over het geschil.

In de metaalnijverheid (270.000 werknemers) hebben de werkgevers, verenigd in de FWM, gisteren voorgesteld de bestaande CAO, die loopt tot 1 april 1994, zonder loonsverhoging te verlengen tot 1 januari 1995. De werkgevers zoeken op deze wijze compensatie voor de loonsverhoging van 4,75 procent die de werknemers deze maand krijgen. Deze verhoging vloeit voort uit vorig voorjaar gemaakte afspraken over een tweejarige CAO, maar valt in het licht van de daarna sterk verslechterde economische situatie duur uit.

De werkgevers hebben het voorstel voor bevriezing van de lonen in 1995 gekoppeld aan hun bereidheid mee te werken aan collectieve reparatie van het WAO-gat, een zaak waar de bonden veel belang aan hechten. “We zijn niet ten principale tegen verlenging van de CAO, maar we vinden dat de werkgevers een beetje misbruik maken van de situatie. Ze hebben per slot van rekening vorig jaar zelf een tweejarig contract voorgesteld”, zegt onderhandelaar M. Hagen van de Industriebond FNV. Op donderdag 6 mei wordt het overleg hierover voortgezet.

Unilever en de vakbonden hebben gisteren overeenstemming bereikt over een nieuwe eenjarige CAO die geldt voor 4.500 van de 10.000 werknemers van het concern. Het akkoord voorziet in loonsverhogingen van 1,75 procent per maart dit jaar en van 0,75 procent per oktober van dit jaar. Eerder waren Unilever en de vakbonden het al eens geworden over reparatie van het zogenoemde WAO-gat, waarvan alle 10.000 werknemers van het concern gebruik kunnen maken. De regeling is op individuele leest geschoeid en de werknemers betalen de premie.