Clinton gelast onderzoek brand sekte

WASHINGTON, 21 APRIL. President Clinton heeft gisteren opdracht gegeven te onderzoeken of de fatale brand in het complex van de religieuze sekte in Waco had kunnen worden voorkomen. Bij die brand zijn, voor zover nu bekend, 86 mensen omgekomen.

Clinton zei dat hij de “volle verantwoordelijkheid” draagt voor het optreden van de FBI, die afgelopen maandag de gebouwen met tanks en traangas had bestookt. Hij steunt volledig zijn minister van justitie, Janet Reno. “Ik was er, eerlijk gezegd, verbaasd over - en daarmee druk ik me vriendelijk uit - dat iemand zou kunnen suggereren dat de minister van justitie ontslag zou moeten nemen omdat sommige religieuze fanatici zichzelf hebben vermoord”, zei hij.

Maandag leek Clinton de verantwoordelijkheid door te schuiven naar zijn minister van justitie door zich op de achtergrond te houden. Gisteren zei hij dat Reno hem in het weekeinde had ingelicht over het plan. “Ik stelde de vragen die volgens mij gepast waren. En ik zei haar dat ze moest doen wat zij dacht dat goed was en dan zou ik de volledige verantwoordelijkheid nemen voor de uitvoering van de beslissing.” Volgens de president droeg sekteleider David Koresh de “verantwoordelijkheid voor de massamoord”. Hij noemde Koresh “vermoedelijk krankzinnig”.

De justitiecommissies van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat willen binnenkort hoorzittingen houden over het optreden van de FBI.

Pag.4: FBI is tegenstrijdig over dreiging met zelfmoord door sekte

In Washington vlogen de beschuldigingen over het FBI-optreden inmiddels heen en weer. Vooraan in de rij van critici staat de Republikeinse senator Arlen Spector van de commissie van justitie. Clinton was afgelopen zaterdag naar Spectors deelstaat Pennsylvania gegaan om kritiek te leveren op diens oppositie tegen het economische stimuleringsplan, dat de president tevergeefs door de Senaat probeert te krijgen. De critici vroegen zich vooral af waarom de FBI niet met ingrijpen had gewacht en juist maandag was begonnen met het pompen van traangas in de gebouwen van de sekte.

Volgens Clinton lag het aan de beperkte middelen van de FBI. Het onderhandelingsteam was na het beleg van 51 dagen uitgeput. De FBI meende dat onderhandelen geen zin meer had, omdat het geen resultaat opleverde. Naarmate de tijd verstreek, zouden de risico's voor de sekteleden toenemen. De FBI zou door afluisterapparaten hebben gehoord dat Koresh steeds gewelddadiger werd.

Gistermiddag waren de resten van de afgebrande gebouwen pas zodanig afgekoeld dat de FBI-specialisten op onderzoek konden uitgaan. Volgens de FBI zijn er lijken met kogels door het hoofd gevonden. Dat zou er op duiden dat sommige sekteleden van een vlucht zijn weerhouden of dat er een afspraak voor zelfmoord was. Vermoedelijk zou David Koresh met zijn zeventien kinderen naar de wachttoren zijn gegaan. Deze is geheel afgebrand.

Het meest tegenstrijdig is de FBI over de zelfmoorddreiging. Enerzijds geloofden FBI-agenten de verzekering van Koresh dat er geen zelfmoord zou worden gepleegd. Anderzijds zou de traangasaanval volgens de FBI juist zijn ingezet om zelfmoord te voorkomen.

Er is een groot verschil tussen een gijzelingsdrama, waar de FBI vaker mee te maken heeft, en de belegering van een sekte. Bij gijzelingen willen de gegijzelden met de autoriteiten meewerken om zo snel mogelijk vrij te komen. Sekteleden zien de autoriteiten als de vijand en volgen tot op het laatste moment het bevel van de leider. Vandaar dat het beleg van een sekte niet zo gemakkelijk kan worden geforceerd.

Bij de sekte Move in Philadelphia brandde in 1985 een heel huizenblok af door de granaataanvallen van de FBI. Vergeleken daarbij was het optreden van de FBI afgelopen maandag uiterst mild. Het traangas was niet gevaarlijk en niet brandbaar. De FBI beantwoordde het geweervuur uit de gebouwen niet maar vroeg de sekteleden het complex te verlaten. De theorie van de FBI was dat het moederinstinct het na het gebruik van traangas zou winnen en dat de moeders met de kinderen naar buiten zouden komen.

Volgens scherpschutters van de FBI hebben sekteleden het vuur op drie plaatsen aangestoken. Sommige sekteleden, die waren ontkomen, bestreden dat gisteren. Een van hen zei, terwijl hij door de politie werd weggeleid, dat door het rammen van het gebouw met tanks gaslantarens waren omgevallen.

Volgens James Reston jr., die een boek schreef over Jim Jones die met zijn 912 volgelingen in 1978 massaal zelfmoord pleegden, heeft de FBI de les van Jonestown niet geleerd. “De gelovigen zijn in zekere zin gedementeerd”, zei Reston voor de radio. Hij heeft de banden met preken van Jones beluisterd. Ook Jones verzekerde iedereen dat er geen zelfmoord zou worden gepleegd. Toch bereidde hij zijn mensen er wel op voor. “We zijn uiterst gevaarlijk, als we in het nauw raken”, hield Jones zijn mensen voor. “We zijn niet langer bang. We hebben onze belangstelling in de hele wereld verloren”.