De eenzame hoogte van St. Moritz' club van miljardairs; "Mannen met witte sokken kom je hier niet tegen'

“Ik doe hier de boekhouding”, verzucht Freddy Heineken. “Geen van de leden heeft verstand van geld.” Naast zijn voorzitterschap van de raad van commissarissen van Heineken nv bekleedt de bierbrouwer een nog aanzienlijker nevenfunctie: vice-voorzitter van de Corviglia Ski Club in St. Moritz. Een club die zich in alle opzichten op eenzame hoogte bevindt.

Gelegen op 2500 meter, louter toegankelijk voor de "upper ten'. De club werd opgericht toen de economische neergang een dieptepunt bereikte, in februari 1930. Welkom werden volgens de statuten geheten "those persons passing through St. Moritz, who are keen skiers, and to facilitate for them the enjoyment of the sport'. Heineken moet bekennen de latten voor het laatst in "de grijze oudheid' te hebben ondergebonden en ook de andere leden bindt eerder hun adellijke afkomst en ongeneeslijke rijkdom dan affiniteit met de skisport. "Founding members' als prins Constantin von und zu Liechtenstein, baron Philippe de Rothschild, Fiat-topman Agnelli, Shell-directeur sir Henry Deterding en Coco Chanel stichtten een club die bij de geboorte al een legende was. “Wij zijn niet van de bedeling”, bagatelliseert Heineken het entreegeld van twintigduizend Zwitserse franken. Nieuwe leden worden volgens Heineken getoetst aan simpele criteria. “We moeten ze kennen en ze moeten aardig zijn.” Het zal niet verbazen dat veel van de 140 "life members' op de miljardairslijsten van de zakenbladen Fortune en Forbes voorkomen. Een snelle calculatie leert dat het zevental de Aga Khan, Gianni Agnelli, staalfabrikant Heinrich Thyssen-Bornemisza, Heineken en collega-brouwer Guinness en de Griekse reders Niarchos en Livanos tezamen in de boeken staan voor een slordige veertig miljard gulden. “Behoorlijk volk”, aldus de onbezorgde boekhouder. “Niemand hoeft hier meer zijn best te doen, over geld en zaken wordt niet gepraat. We pronken niet. Geblondeerde zonnebank-dames en mannen met witte sokken kom je hier niet tegen.”

St. Moritz oefent sinds eind vorige eeuw aantrekkingskracht uit op de beter gesitueerde skiër en bergwandelaar. De familie Heineken komt er al drie generaties en bezit er twee kapitale chalets. Het pal naast de piste en het huis van vermouth-tycoon Rossi gelegen stuk alpenweide dankt er de bijnaam "alcohol hill' aan. Wat maakt St. Moritz zo speciaal? Heineken: “Ik ben er in de winter van 1923 gemaakt, misschien ben ik daardoor bevooroordeeld. Het is het meest zon-zekere gebied van Zwitserland met het mooiste uitzicht.” Dat geldt eveneens voor skiplaatsen als Klosters, lievelingsoord van het Britse vorstenhuis, en het idyllische Zermatt. Heineken, resoluut: “Klosters ligt in zo'n rare kuil en in Zermatt kijk je de hele dag tegen die vervloekte Matterhorn aan.”

Gstaad, het Hollywood van de Alpen, is naast St. Moritz het enige skidorp waar de bont- en bijou-cultuur het skiën even grondig naar het tweede plan heeft gedrongen. “Ach”, sneert Heineken, “in St. Moritz beschouwen wij Gstaad als "le troisième monde'.”

Toch voelt zelfs St. Moritz de economische malaise. De sneeuw was uitstekend, maar na Pasen sloten de grand hotels en de couture-boetieks geschrokken de boeken. Oorzaak: de anders zo royaal spenderende Italianen en Britten bleven weg. Waar de Milanese clientèle in andere jaren zorgde voor veertig procent van de omzet, heeft de jacht van de Italiaanse justitie op zwart geld geresulteerd in een omzetderving van tientallen procenten. "Saint Tropez, Sankt Moritz en nu San Vitorre', verwees een cynische Italiaanse krantekop naar een glamour-bestaan dat voor velen eindigt in de gevangenis van Milaan.

Prominente St. Moritz-gangers als Fiat-topman Gianni Agnelli en helikopterbouwer graaf Corrado Agusta verspeelden hun zetbazen al aan de fiscale autoriteiten. Voor de overige Corviglia-leden bleef de malheur dit jaar beperkt tot een storing in de skilift, waardoor 140 feestgangers voor meer dan een uur verstoken bleven van wodka en kaviaar.

De laatste wezenlijke tegenslag ligt al weer een decennium terug. Gewend aan privé-vervoer in de lucht, plachten de leden hun club te benaderen per helikopter. Rond lunchtijd zoemde het luchtruim rond het Corviglia-terras. De kreeften waaiden van de borden en men vloog elkaar bijkans in de wieken, waardoor de autoriteiten besloten tot een vliegverbod. Ondanks het feit dat de leden sindsdien met de reguliere ski-trein als kistkalveren naar boven sporen, vat clubsecretaris Robert Millbourn het verpozen op de Corviglia Club bondig samen: “Bloody good fun.”

Het iets buiten de piste gelegen roze clubhuis ademt de sfeer van een Britse golfclub. Doorleefde houten vloeren, een bescheiden bibliotheek met knetterend haardvuur en een tiental hoffelijke Italianen, herkenbaar aan hun blauwe crickettrui met clubembleem, staan garant voor vlekkeloze bediening. De lunches worden verzorgd door het Palace-hotel, het decadente vijf-sterrentrefpunt van St. Moritz-Dorf. Na een broederlijke vete prijkt op de kaart het bier van "Zijne Heerlijkheid' Heineken naast dat van de Duitse leden Heinrich en Maximilian zu Fürstenberg. “Die doen een hectootje”, zet Heineken de één miljoen liter van zu Fürstenberg in juist perspectief ten opzichte van zijn vijftigvoudige omzet.

Aan de wanden van het clubhuis hangt een ander teken van strijd. Foto's van de winnaressen van de Glamour Girl-skirace, hét sportieve hoogtepunt van het jaar. De brouwersdochters Milana Fürstenberg en Charlene Heineken hangen er, en ook Tina en Cristina Onassis, Eliette von Karajan, Debonnaire Bismarck en prinses Caroline van Monaco lachen ons toe.

Banken en kussens in de Corviglia Club zijn met zachtgele katoen bekleed. Antieke eettafelstoeltjes met blauwe kussens staan in de serre gereserveerd voor "life members only'. Het uitzicht over Engadin, het grensmassief tussen Zwitserland en Italië, is overweldigend. Een Corviglia-lid hoeft zich niet te bekommeren om de kleintjes. Die worden geleid naar het gapende gat, pal naast het restaurant. Hier begint de rode glijbaan die in de catacomben van de club uitkomt. Daar wachten de kindermeisjes die zich over de prinsjes en vermogende jonkies ontfermen. De leden koesteren hun privacy. Wie journalisten binnenlaat riskeert royement, maar de gepaste introductie van een life-member opent deuren.

“Sommige mensen hebben er honderdduizenden guldens voor over om binnen te komen”, weet penningmeester Heineken. Legendarisch is het verhaal van de Egyptische koning Faroek die zich in ski-uitrusting bij de Corviglia Club voegde. “Ich bin Faroek”, moet de vorst in zijn beste Duits hebben gebast, waarop de portier hem de deur wees met de woorden: “Ich bin auch verrückt.” Ook wapenhandelaar Adnan Kashoggi bleef onlangs in de kou staan. Een van zijn vrouwen was al binnen, maar de mededeling "Adnan is on his way' beantwoordde huismeester Millbourn met Britse onverzettelijkheid. “I'm afraid we can't allow him.”

Voor lieden met een strafblad is de Corviglia Club een lastig te veroveren veste. Maar wie eenmaal lid is, zo vertrouwt Heineken ons toe, weet zich verzekerd van een profijtelijk netwerk. “Als ik in Uruguay zit kan ik een vrindje bellen.” Toch is Freddy Heineken nog maar zelden in de ijle lucht rond de Corviglia te vinden. “Het is er verrotte koud en ik heb speciale branders nodig om mijn sigaretten aan te krijgen. Voor de gezonde lucht hoef je St. Moritz niet meer te bezoeken. In het weekeind stinken er twintigduizend auto's binnen. Vroeger was het allemaal wat aardiger, met van die arresleetjes. Het wordt veel te druk, laat de mensen toch naar Oostenrijk gaan.”