Amerikaanse druk op Japan stuwt de yen omhoog

NEW YORK, 20 APRIL. De stijging van de Japanse yen ten opzichte van de dollar zette vannacht en vanmorgen op de Aziatische en Europese valutamarkten door. Eindigde de Japanse munt gisteren in New York op 111,10 tegen de dollar, vannacht steeg de munt in het Verre Oosten door tot 110,25. In Europa bleef de yen rond het middaguur stabiel op een koers van 110,53 tegen de dollar.

Volgens Amerikaanse waarnemers wordt de kracht van de yen vooral veroorzaakt door de toenemende druk van de VS op Japan om zijn markt open te stellen voor Amerikaanse produkten en het handelsoverschot te verlagen. In februari was driekwart van het totale handelstekort in de VS (7,2 miljard dollar) een tekort met Japan. Dat was voor Clinton aanleiding erop te wijzen dat de Japanse markt zich verder moet openen voor Amerikaanse produkten. De uitspraken van Clinton na zijn gesprek met Japans premier Miyazawa, afgelopen vrijdag, hebben de stijging van de yen zeker geholpen.

Als de Japanse munt in waarde stijgt worden buitenlandse produkten goedkoper en dus aantrekkelijker voor de Japanse consument. Dat zou het almaar groeiende handelsoverschot van Japan tegenover de VS terugbrengen. Clinton liet zich eind vorige week na het gesprek met Miyazawa over handel tussen de twee landen verleiden tot de uitspraak dat hij blij is met een sterke yen.

Relativering van die uitspraak gistermiddag door woordvoerder George Stephanopoulos veranderde weinig aan het beeld van de afgelopen maanden. De dollarkoers uitgedrukt in yens, die eind 1992 op 124,85 stond, daalt en blijft dalen. Valutahandelaren, die de koers gisteren opnieuw tot een record (110,70) zagen dalen, weten op dit moment niet waar de benedengrens ligt.

“Er is sprake van een tweespalt tussen enerzijds de verhouding tussen dollar en yen en anderzijds de verhouding tussen de dollar en de andere valuta”, aldus Kathleen Stephanson, econoom bij Donaldson Lufkin & Jenrette. “Na opmerkingen van Lloyd Bentsen over de Japanse munt, in januari al, heeft de valutamarkt er zijn zinnen op gezet om de koers van de yen ten opzichte van de dollar tot 1,10 te laten dalen. Dat schijnt niet te worden tegengehouden door ingrepen op de markt.”

John McCarthy van ABN Amro in New York ziet de 110-yen grens niet als iets magisch. “Ik verwacht dat de dollar nog wel iets verder zal dalen”, zegt McCarthy. “Dat komt niet alleen door de Amerikaanse uitspraken. Ook Europa is ontevreden over het handelsoverschot van Japan. Zeker op de korte termijn heeft Japan alleen maar nadeel van een steeds sterker wordende yen”, aldus de bankier. “Toch zie ik geen interventie van betekenis. Soms zijn er in Tokio wel steunaankopen door de Japanse centrale bank, maar daar blijft het bij.”

Volgens Stephanson is de voortdurende stijging van het Japanse handelsoverschot op dit moment een teken van economische zwakte. “Het betekent dat de vraag naar importprodukten uiterst laag is. Nu Japan de eerste tekenen van herstel ziet, is een sterke yen gevaarlijk omdat die het herstel kan vertragen.” De handel van yen tegen dollar is aanvankelijk dan wel ingegeven door politieke factoren, maar lijkt inmiddels volgens Kathleen Stephanson een eigen weg te gaan. Het risico bestaat dat de daling van de dollar en de stijging van de yen stokken, wanneer de dollar terrein wint tegenover de Europese valuta's.”