Serviërs dreigen uit vredesoverleg Bosnië te stappen

BELGRADO, 19 APRIL. De Bosnische Serviërs blijven bij hun weigering het Vance-Owen-vredesplan te tekenen en dreigen uit protest tegen nieuwe, zaterdag afgekondigde sancties tegen Joegoslavië hun deelname aan het onderhandelingsproces te beëindigen.

De Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic heeft dat dit weekeinde verklaard. Ook de federale regering van Joegoslavië (Servië en Montenegro) dreigde in een verklaring de medewerking aan de vredesonderhandelingen inzake Bosnië-Herzegovina te staken. Omdat Joegoslavië, anders dan in het sanctiebeleid van de Veiligheidsraad wordt verondersteld, “geen partij” is in de burgeroorlog in Bosnië, zijn de voor 26 april aangekondigde maatregelen niet anders op te vatten dan als “alibi” voor andere dingen, aldus de in Belgrado uitgegeven verklaring. Die formulering kan worden gezien als een toespeling op een aanval op Servië zelf.

De Veiligheidsraad had zaterdagavond tot de verscherping van de sancties besloten, tenzij vóór 26 april de Bosnische Serviërs het Vance-Owen-plan ondertekenen en hun offensieve acties in Bosnië staken. De resolutie is voor de Joegoslavische leiding een ernstige tegenslag, zo menen waarnemers in Belgrado. Eerder was steeds aangenomen dat Rusland een dergelijke resolutie met een vetorecht in de Veiligheidsraad zou treffen, omdat het beleid tegen Servië een element is in de strijd om het referendum in Rusland op 25 april. Rusland onthield zich evenwel alleen maar van stemming.

Karadzic zei in een vraaggesprek met de Bosnisch-Servische televisie dat het parlement van de "Servische republiek' in Bosnië een oordeel zal uitspreken over de zin van verdere deelname aan de vredesonderhandelingen. Wanneer het parlement dat zal doen werd niet geheel duidelijk.

Karadzic reageerde buitengewoon scherp op uitlatingen van Owen, dat het wellicht nodig is door gerichte bombardementen de Serviërs tot instemming met het vredesplan te brengen. “Lord Owen is niet langer onpartijdig”, aldus Karadzic. “Het gehele vredesplan is een diktat, dat wij niet zullen tekenen. De beslissing van zaterdag is het einde van de VN zoals we die kenden. Nu moeten de Serviërs om hun overleving denken.”

De parlementsvoorzitter van de Bosnische Serviërs, Momcilo Krajisnik, verklaarde in een verwijzing naar een mogelijke buitenlandse interventie, dat “ons volk zich psychologisch en militair moet voorbereiden op de reactie van de internationale gemeenschap”. Ook de Joegoslavische regering kondigde aan zonodig pal te staan voor “soevereniteit en territoriale integriteit van Joegoslavië”. De beslissing van de Veiligheidsraad is “hypocriet” en berust op verkeerde inlichtingen over de schuld aan de oorlog, aldus deze verklaring. Karadzic weet de verscherping van de sancties vooral aan de Westerse media, die consequent de Serviërs moslim-aanvallen in de schoenen zouden schuiven.