Pronk betaalt slechts 120 miljoen; Akkoord kabinet kosten asielzoekers

DEN HAAG, 19 APRIL. Het kabinet heeft vanmiddag een akkoord bereikt over de verdeling van extra kosten van asielzoekers conform het voorstel dat minister-president Lubbers en minister Kok (financiën) vanmorgen de ministerraad hebben gedaan.

PvdA-minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) draagt 120 miljoen gulden bij aan de extra kosten van 500 miljoen gulden dit jaar. De rest van het bedrag wordt over de andere departementen verdeeld.

Zaterdag bleek de ministerraad niet in staat om de besprekingen over de begroting af te ronden omdat de overige ministers weigerden een bijdrage te leveren in de extra kosten voor de asielzoekers. Met name Pronks partijgenoten Ritzen (onderwijs) en Ter Beek (defensie) lagen dwars. Minister Pronk weigerde op zijn beurt om de extra kosten van een half miljard gulden alleen voor zijn rekening te nemen. Volgens een ambtenaar van ontwikkelingssamenwerking heeft Pronk “oog voor de kabinetsproblematiek, maar probeert hij de schade zo beperkt mogelijk te houden”.

Om de impasse te doorbreken hebben Lubbers en Kok voorgesteld dat Pronk ongeveer 120 miljoen gulden voor zijn rekening neemt. De rest wordt gelijkmatig over de andere departementen verdeeld, waarbij PvdA-minister d'Ancona (WVC) naar verhouding meer moet bijdragen. De extra kosten van ruim een half miljard gulden in 1993 zijn het gevolg van de opvang van vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië. Volgend jaar bedragen de extra kosten 300 miljoen gulden. Het kabinet neemt over de verdeling van dit bedrag later in het jaar een beslissing.

Op grond van afspraken die vorig jaar zijn gemaakt, betaalt Pronk dit jaar al 430 miljoen gulden extra aan de opvang van asielzoekers. Daarnaast betaalt zijn departement ongeveer 100 miljoen voor de kosten van onderwijs voor asielzoekers. In een debat in de Tweede Kamer over de extra kosten van asielzoekers typeerde Pronk zijn positie als “een burgemeester in oorlogstijd”.

PvdA-minister Dales (binnenlandse zaken) verzet zich tegen één van de voorstellen van Kok. De minister van financiën wil volgend jaar namelijk de salarissen van ambtenaren bevriezen.

Pag.3: Bveriezing levert besparing op van 1,5 miljard gulden

Dales onderhandelt op dit moment met de ambtenarencentrales, die voor dit jaar een loonsverhoging eisen van 2,75 procent. De bevriezing van ambtenarensalarissen, sociale uitkeringen, kinderbijslag en studiefinanciering levert volgend jaar een besparing op van 1,5 miljard gulden. Dit is bijna 40 procent van het bedrag dat het kabinet structureel moet bezuinigen.

Kok wil het bezuingsbedrag van 7,5 miljard in 1994 voor ongeveer 3,5 miljard met incidentele maatregelen invullen; eenmalige oplossingen waarmee echte bezuinigingen worden ontlopen. Kok heeft ook voorgesteld om de departemeneten volgend jaar geen vergoeding. Een kleine twee miljard moet worden opgebracht door onder meer fors te snijden in de subsidies.

De minister van financiën heeft zijn collega's voorgesteld om jaarlijks één procent te bezuinigen op de subsidie-uitgaven. De subsidie-uitgaven bedragen ongeveer veertig miljard gulden per jaar. Enkele grote subsidie-posten zoals huursubsidies (ongeveer 6 miljard gulden) en openbaar vervoer (3,7 miljard gulden) blijven buiten de "één-procentsregeling" omdat op deze subsidies extra wordt bezuinigd.

Het kabinet heeft een akkoord bereikt over de bezuinigingen van 2,8 miljard gulden in dit jaar. Betrokken ambtenaren verwachtten aan het begin van de middag dat het kabinet vandaag de besprekingen over de uitgavenkant van de begroting afrondt. In de zomer komen de inkomsten van het rijk (belastingen en premies) aan de orde en de koopkracht. “De altijd heikele inkomensdiscussie komt dan aan de orde”, aldus een ambtenaar van financiën.