Ex-staatsamateurs blijven aan top door sponsoring Zwitsers

BIRMINGHAM, 19 APRIL. Het mondiale topturnen zoekt overleving in professionalisering. Met het vallen van het IJzeren Gordijn proberen de voormalige staatsamateurs uit Oost-Europa een uitweg te vinden door sponsoring en prijzengeld hun turncultuur te handhaven. Nieuwe beoordelingsnormen die noodzaken tot het nemen van meer risico's en het jaarlijks organiseren van een wereldkampioenschap zijn aansporingen het topturnen tot profsport te verheffen.

In het Europese circuit van invitatietoernooien is Stuttgart het verst gevorderd. In december van dit jaar vindt de elfde editie plaats met een prijzenpot van 150.000 Mark. Organisator Robert Bauer wil naar een systeem als bij het proftennis. Hij zoekt naar wegen om samen met toernooiorganisaties in Parijs, Budapest, Milaan en Zurich een profcircuit te ontwikkelen. In een later stadium zouden ook Tokio en Orlando kunnen meedoen.

Bij het WK in Birmingham turnden de voormalige Sovjet-gymnasten voor hun eigen republiek. Na de Olympische Spelen van Barcelona zijn grootheden als Valeri Ljoekin (Kazachstan), Sergei Tsjarkov (Rusland), Gregori Misjoetin en Igor Korobtsjinski (beiden Oekraine) en Valeri Belenki (Aberbaidzjan) bij elkaar in Moskou gebleven. Dimitri Blozerjsev, wereldkampioen in '87, strikte voor twee miljoen dollar een Zwitserse sponsor. In Birmingham leverde de investering het gewenste rendement op. Misjoetin won de vloerfinale, Tsjarkov de rekfinale.

Zesvoudig Olympisch kampioen Vitali Tsjerbo (Wit-Rusland) gaat zijn eigen weg. Hij zocht zijn heil in Duitsland en won in Birmingham naast de meerkamptitel ook de finales sprong en brug. Tsjerbo was samen met de Amerikaanse turnster Shannon Miller de afgelopen week de belangrijkste smaakmaker. Alleen Tsjerbo (21) wekte irritaties op, terwijl de 16-jarige Miller sympathie verwierf. Sedert Barcelona heeft arrogantie post gevat bij de Witrus. Zelfs op het wedstrijdpodium bewoog hij tussen de toesteloefeningen door als een verwaande kwast.

Tsjerbo werd wakkergeschud nadat hij zaterdag de vloertitel miste en vervolgens op het voltigepaard tot tweemaal toe faalde. Gisteren won hij twee van de drie finales. Ook Shannon Miller turnde niet foutloos. Tijdens de balkfinale zorgde een black-out zelfs voor drie grote fouten. Even later won ze wel de vloerfinale, een dag eerder was ze ook al de sterkste aan de brug met ongelijke liggers.

De zwaardere beoordelingsnormen met veel bonuspunten voor risicovolle bewegingen eist ook zijn tol. Bovenarmspieren werden rauw na complexe salti tussen de liggers, bloedsporen bleven op de toestellen achter. Welke amateurist is nog bereid deze risico's te nemen?

De gebroeders Selk zijn in ieder geval nog de enigen in ons land met pretenties. Het toestelspecialisme, in de toekomst beloond met prijzengeld, is hun enige kans op olympische kwalificatie in 1995. Het nationale vrouwenturnen is met het opheffen van het turninternaat op Papendal op sterven na dood. Dieter Weymans, tot november 1991 technisch directeur van de KNGB, verhuisde al naar Stuttgart en werd werknemer bij Robert Bauer. Bondstrainer Boris Orlov dreigt hem in juli te volgen.