Duidelijke verhaallijn ontbreekt in nieuwe voorstelling van Michael Matthews; Vampiers en stervelingen op gelijke voet

Voorstelling: Dracula door Michael Matthews & Co. Tekst, regie, decor: Michael Matthews; spel: Michael Matthews, Hendrien Adams, Hilt de Vos, Jimi Voce. Gezien: 16/4 Toneelschuur Haarlem. Aldaar t/m 21/4, daarna elders t/m 16/6.

Vampiers onderscheiden zich van gewone stervelingen doordat ze niet dromen - misschien hebben ze daarom zoveel onstilbare verlangens. De blonde vampirette zegt dat ze er gek van wordt, maar tegen haar eeuwige honger is geen kruid gewassen. Ook de andere vrouwelijke vampier en graaf Dracula hebben er last van: ze zijn verslaafd aan bloed. Toch zijn ze te lui om op jacht te gaan en daarom laten ze een pizzabezorger komen in de veronderstelling dat ze zo een makkelijk slachtoffer zullen hebben. Groot is de consternatie als blijkt dat de jongen aids heeft.

Hoewel op laconieke toon verteld is deze scène de meest aangrijpende in Dracula, de nieuwe voorstelling van Michael Matthews waarin afgerekend wordt met romantische vampiermythes. Matthews maakt duidelijk dat voor vampiers het sprookje uit is: de tijd dat zij hun passie konden uitleven en ze zich ongestraft tegoed deden aan andermans bloed is definitief voorbij. Vampiers staan nu op gelijke voet met hun (seropositieve) slachtoffer, voor beide partijen is de toekomst angstaanjagend en ongewis. Fear is a man's best friend, zegt Matthews op een gegeven moment, refererend aan de titel van een lied van John Cale.

Genspireerd door Bram Stokers Dracula en andere vampierverhalen schreef Matthews een voorstelling waarin vier personages een naderend noodlot met elkaar delen. Al eerder, in 1991, baseerde hij een voorstelling op een monster: in Frank stelde hij het Monster van Frankenstein voor als een eenzame verschoppeling zonder dak boven zijn hoofd. In die voorstelling werd tekst aangevuld door beelden en muziek. Ook nu is dat zo en ook nu wordt een beroep gedaan op het associatief vermogen van het publiek. Een duidelijke verhaallijn ontbreekt.

Nieuw is het aandeel van de dans. De choreografie die Matthews met Marcello Evelin heeft gemaakt bestaat uit een reeks vreemde abstracte scènes die eerlijk gezegd weinig substantieels aan de voorstelling toevoegen. Daarbij komt dat Hilt de Vos, Hendrien Adams, Jimi Voce en Michael Matthews (als de pizzabesteller) weliswaar heel intens bewegen, maar niet hun gebrek aan danservaring kunnen maskeren. Het zijn beelden die bij mij niets oproepen en die in mijn herinnering vooral het eerste deel van de voorstelling zwaar domineren.

Een terugkerend thema in de voorstelling is rockmuziek en de verering voor oude rocksterren als Jimi Hendrix, Jim Morrison en Roy Orbison. De gitaren die boven de vrijwel kale speelvloer hangen zijn dan ook wellicht bedoeld als hommage aan deze legendarische figuren. Als Dracula niet zo'n grillige en onevenwichtige voorstelling was zou het treurige lot van de vampiers werkelijk kunnen ontroeren: de tijd en aids hebben van hun passies voor de oude rockscene en vers bloed immers hopeloze verlangens gemaakt. Hun toekomst is verleden tijd geworden.