De junioren lijden in De Meer ook al aan het PSV-syndroom

AMSTERDAM, 19 APRIL. Sommigen spreken van het PSV-syndroom. In Ajax-kringen kijkt men doorgaans niet snel op tegen een tegenstander. Maar de dubbele nederlaag van Ajax 1 tegen PSV dit seizoen staat niet op zichzelf. Zaterdagmiddag verloor het Amsterdamse A1-elftal kansloos van de landelijke jeugd van PSV. Wat een kampioenschap had moeten opleveren, eindigde in een deceptie voor de ploeg van Co Adriaanse.

De 4-1 nederlaag in eigen stadion kwam hard aan bij de oudste junioren. Ajax-spits Hans van der Haar reageerde zijn frustaties af op een Eindhovense wisselspeler. Hij kreeg een rode kaart en moest ook daarna in bedwang worden gehouden door zijn trainer. Het bijkans heilige jeugdinstituut aan de Middenweg werd wederom ontmanteld door de zogenoemde koopclub PSV. Eerder dit seizoen verloor Ajax al met 3-0 van de grote concurrent. “Misschien zijn ze gewoon beter dan wij”, gaf Adriaanse na afloop toe.

Bij Ajax spelen alle elftallen het 3-3-4 systeem. Op die manier moeten de jonge talentjes de automatismen onder de knie krijgen. Zelfs bij de E'tjes is de nummer vier de vooruitgeschoven libero, zoals Wim Jonk op het hoogste niveau. Het rugnummer dat vroeger toebehoorde aan de anonieme mandekker, prijkt nu op het shirt van de belangrijkste speler. Bij A1 draagt Hobbel Gortom nummer vier. De kleine dribbelaar van Marokkaanse afkomst kan zijn zware taak nog niet aan. Hij komt niet aan opbouwen toe en is in de verdediging niet de mannetjesputter die zijn ploeg nodig heeft. In de rust wordt de jeugdinternational verlost van zijn teleurstellende optreden. Adriaanse gooit het halve team om, nadat zijn ploeg in de eerste helft één halve kans crëerde. Na de vroege openingstreffer kan het moreel van de PSV'ers niet meer stuk. Bij Ajax gaan de koppies hangen als blijkt dat de tegenstander het spel dicteert. De meeste jongens hebben bijna nooit een wedstrijd verloren en zelden tegen een achterstand aan gekeken.

De Van Gaal-automatismen blijken voorspelbaar voor de geweldig knokkende PSV-jeugd. Uitblinker is de onvervalste linksbuiten Boudewijn Zenden die een aandeel heeft in de eerste twee treffers. De eerste voorzet wordt verzilverd door Goudmijn, de tweede door Kees Ploegsma jr. De jonge Zenden is eigenlijk nog B-junior, maar zijn grote talent wordt aan de Herdgang op juiste waarde geschat. Zijn acties zijn verrassend en worden razendsnel uitgevoerd.

Bij PSV kiest de leiding niet voor een vaste speelwijze. Jeugdtrainer Robert Verbeek: “De ene keer spelen we met twee spitsen, de andere keer met drie, zoals tegen Ajax. Een voordeel is dat de jongens van alle markten thuis zijn, een nadeel is dat ze moeilijk instromen bij het eerste.” Verbeek werkt al vijf jaar bij de PSV-jeugd en heeft de helft van de huidige A-lichting nog bij de C'tjes onder zijn hoede gehad.

Opvallend bij PSV is het jeugdinternaat. Jongens die niet uit de buurt afkomstig zijn, wonen intern in Eindhoven. Verbeek: “Er zijn nu eenmaal weinig clubs in de buurt, zodat we gedwongen worden talenten van ver te halen.” Bij Ajax spelen ook jongens uit het hele land. Toch kiest de club bewust niet voor een internaat. De jongens worden door een pendelbus op het station afgehaald. “Bij Ajax is voetbal kunst. Wij willen creativiteit en die krijg je niet als je die jonge knapen dag en nacht bij elkaar zet”, meent Adriaanse die nauw samenwerkt met zijn baas Louis van Gaal. Bij hoge uitzondering is Van Gaal deze keer afwezig. Hij moest voor commerciële activiteiten naar Engeland. Ook de spelers, de helden van A1, laten verstek gaan. De Ajax-scouts zitten in de hele wereld. Dus ook in Afrika waar volgens voetbal-insiders de grootste talenten rondlopen. Bij A1 traint de 17-jarige Ghanees Oham'e mee. Co Adriaanse wist het ministerie van Justitie te overtuigen van diens kwaliteiten. Oham'e kreeg een verblijfsvergunning en speelt volgend seizoen ook competitiewedstrijden. De voormalige trainer van ADO Den Haag verwacht deze zomer ook een jonge Deen en een jeugdige Noor in De Meer te mogen begroeten.

De buitenlanders bij Ajax leren Nederlands van de studiebegeleidingscommissie. Trainen, eten en huiswerk maken: in toerbeurt werken de tien jeugdteams hun rooster af. Tijdens een buitenlands uitstapje in Oman ging zelfs een gesloten envelop mee. Tentamentijd voor de Nederlandse scholieren, dus ook voor jonge voetballers in het Midden Oosten. Afgelopen week werd het huiswerk afgewisseld met het invullen van een enquête. “Een idee van Louis, die psychologische test. Alle gegevens gaan in een computer. Uit de reacties van de huidige lichting kunnen we lering trekken met het oog op het scouten van nieuwe jongens”, aldus Adriaanse.

Het professionele jeugdbeleid viel zaterdag niet af te lezen op het veld. Op de linkervleugel ontbreken voor rust de linksbenige spelers. Elke jeugdselectie van zestien spelers heeft minimaal vier linksbenigen in zijn gelederen. Adriaanse stelt er maar één op. Een goede voorzet blijft sowieso uit. Het systeem mist daarmee de voorwaarde voor attractief spel. Balcirculatie genoeg, maar verrassende acties zijn alleen aan PSV-zijde te bewonderen. Jozef Laarousi is de razendsnelle spits, die met kap- en schijnbewegingen voor 3-0 zorgt. De vierde Eindhovense treffer komt op naam van aanvoerder Patrick Paauwe. Een bekroning van een sterke wedstrijd. De fysiek sterke Paauwe is al weken geblesseerd, maar wil volgens zijn trainer domweg geen wedstrijd missen.

Vlak voor tijd maakt Ajacied Martijn Renser het enige tegendoelpunt. Maar de grootste vechtjas aan Ajax-zijde stapt vijf minuten later bijna huilend van het veld. De PSV'ers vieren een feestje rond de middenstip. Met één punt voorsprong op Ajax is een zege op Feyenoord volgende week genoeg om de titel bij de landelijke jeugd in de wacht te slepen. Een nieuwe domper bij Ajax, maar Adriaanse wist voor de wedstrijd al te relativeren. “De opleiding staat centraal, niet het resultaat.”