Koers op naoorlogs record; Japan in ban van sterke stijging yen

TOKIO, 17 APRIL. De Japanse yen heeft gisteren een nieuw naoorlogs hoogterecord bereikt. Geruchten, die al de hele week de ronde deden dat Amerika aanstuurt op een verdere stijging om zo het handelstekort met Japan te verminderen, werden gisteren bevestigd door de Amerikaanse president, Bill Clinton.

Volgens gisteren gepubliceerde cijfers van het Amerikaanse ministerie van handel is het Japanse handelsoverschot in februari verder gestegen met 5,8 procent tot 4,13 miljard dollar. De export steeg met 4,8 procent naar 3,89 miljard dollar en de invoer uit Japan met 5,3 procent tot 8,02 miljard dollar.

Dit jaar is de yen op de geldmarkten in de wereld al zo'n tien procent ten opzichte van de dollar gestegen. Geldhandelaren in Tokio zeiden gisteren te verwachten dat de yen volgende week stijgt tot een nieuw historisch record van 110 yen voor een dollar. Overigens steeg gisteren de dollar ten opzichte van de Europese munten. Handelaren ruilden massaal D-marken voor yens.

De Japanse monetaire autoriteiten tonen zich bezorgd om de snelle stijging van de yen, die de Japanse export in volume hard treft, net nu de economie in een diep dal zit. De Japanse centrale bank laat af en toe doorschemeren dat ze zal interveniëren door yens te verkopen, maar het is de afgelopen weken maar een enkele keer gebeurd dat de bank daadwerkelijk ingreep. De macht van de geldhandelaren is daartoe feitelijk veel te groot geworden en de Bank van Japan heeft het nakijken. Centrale banken in andere grote industrielanden staan niet te springen om Japan te hulp te schieten. Alle landen in het Westen hebben met Japan een handelstekort en ze zijn met de stijging van de yen maar wat blij. Het maakt hun uitvoer relatief goedkoper.

Japanse exporteurs doen aan de stijging van de yen trouwens hard mee. Ze ruilen massaal hun dollartegoeden voor yens, uit vrees voor een verdere val van de dollar, en dat versnelt het proces alleen maar.

De tien procent waarmee de yen dit jaar is gestegen valt in het niet bij de verdubbeling van de koers in de acht maanden vanaf oktober 1985. Toen steeg, ook op aandrang van Amerika, de yen van 250 naar 150 yen voor een dollar om vervolgens te blijven staan op 125 yen voor een dollar. Die koersstijging luidde toen een recessie in, die wonderbaarlijk snel verdween door een fors stimuleringspakket van de Japanse regering. Maar dit keer was er, voorafgaand aan de stijging, in veel industrietakken al een recessie, die door een veel groter "oppep-pakket' tot nu toe niet is verdwenen. Een tweede, nog veel groter pakket van 13,2 biljoen yen (211 miljard gulden), dat begin deze week bekend werd gemaakt, moet alsnog succes brengen.