We stelen jullie kinderen; De dreigende voorspellingen van de gangster-rappers

Los Angeles wachtte deze week gespannen op het oordeel van de jury in de zaak Rodney King. Vorig jaar leidde de vrijspraak van vier agenten tot een uitbarsting van geweld. Blank Amerika was verbijsterd. En toch, beweerden rapmuzikanten als Ice-T en Ice Cube: als Amerika naar hun platen had geluisterd, had het kunnen weten hoe groot de haat in de getto's was.

Lawrence A. Stanley (ed.): Rap: The Lyrics. Uitg. Penguin, 400 blz. Prijs ƒ 33,50

Wilson Pickett: A Man And A Half. The Best Of Wilson Pickett (2 cd's Rhino/Atlantic R2 70287).

Ice Cube: AmeriKKKa's Most Wanted. (Priority Records BRCD 551-846562-2)

Body Count: Body Count. Warner 7599-26878-2

Ice-T: Home Invasion. Rhyme Syndicate Records (RSYND 1)

"Burn, baby, burn.' Zo luidde de geheimzinnige strijdkreet van de brandstichters tijdens de rellen die in de zomer van 1965 de zwarte wijken van veel Amerikaanse steden teisterden. Op een onlangs verschenen verzamel-cd van de soulzanger Wilson Pickett wordt het geheim van de slogan ontsluierd door een nog niet eerder uitgebrachte live-uitvoering van Picketts grootste hit "In The Midnight Hour'. Het is het laatste nummer van een optreden dat Pickett op 8 augustus 1965 gaf in de 4/5 Ballroom in Watts, het hart van South Central, het zwarte getto van Los Angeles. Aan het eind van het nummer, na 7 minuten schreeuwen als James Brown in zijn beste dagen, is Pickett hoorbaar aan het eind van zijn Latijn en vraagt hij steun aan Magnificent Montague, een toen bekende radio-discjockey die tijdens het concert als spreekstalmeester optreedt. Montague antwoordt: “Go ahead and burn, burn, burn. Burn, baby, burn.” Tweeënzeventig uur later stond Watts in brand.

Zevenentwintig jaar later stond Watts weer in brand, nu na de vrijspraak van de vier agenten die de zwarte automobilist Rodney King hadden aangehouden en neergeknuppeld. "Fuck Tha Police' was dit keer de strijdkreet die overal op de muren van South Central stond. De herkomst was duidelijk: vier jaar eerder had de uit Los Angeles afkomstige rapgroep NWA (Niggers With Attitude) een nummer met de gelijknamige titel uitgebracht, waarin het optreden van de politie in South Central wordt gehekeld.

Blank Amerika was verbijsterd door de uitbarsting van geweld in Los Angeles, die oversloeg naar andere steden en tenslotte tientallen doden en duizenden gewonden kostte. Ten onrechte, beweerden rappers als Ice-T en Ice Cube, beiden afkomstig uit South Central: als Amerika naar hun rapplaten had geluisterd, had het precies kunnen weten hoe men in de getto's dacht en hoe groot de wanhoop en de haat daar waren. Voor wie bijvoorbeeld het nummer "Fuck Tha Police' kende, kwamen de rellen niet onverwacht: "A young nigger on the warpath / And when I finish, it's gonna be a bloodbath / Of cops dying in L.A. / Yo, Dre, I got something to say.'

De rappers hebben gelijk, schrijft de Amerikaanse journalist Jefferson Morley in zijn inleiding bij het onlangs verschenen Rap: The Lyrics, een boek met de teksten van de grootste raphits: "Rapmuziek is geschiedenis in de letterlijke betekenis: een verslag dat vertelt wat er gebeurde en waarom, een combinatie van informatie en interpretatie die samenvat, dramatiseert en begrijpelijk maakt wat Afro-Amerikanen deden vanaf eind jaren zeventig tot de vroege jaren negentig.'

AmeriKKKa

Als rap geschiedenis is, dan laten de platen van nietsontziende "gangster rappers' als Ice-T en Ice Cube zich beluisteren als documentaires van het leven in South Central. Zo begint Ice Cube's cd AmeriKKKa's Most Wanted uit 1990 met de geluiden van een "drive-by-shooting', een geliefd tijdverdrijf van bendeleden waarbij ze vanuit een rijdende auto op leden van een vijandige gang schieten. We horen voetstappen en een stem die zegt dat de "motherfuckers' om de hoek zijn, gevolgd door het geluid van dichtslaande autodeuren, het starten van de motor, het laden van geweren, gierende banden, geschreeuw ("Hey, what's up, nigga'), schoten en gegil. En ten slotte spreekt een zakelijke journaalstem de woorden die aangeven waarom blank Amerika zo verbijsterd was door de rellen: "Buiten South Central maakten weinigen zich druk om het geweld, omdat het hen niet betrof.'

Ice-T en Ice Cube zijn niet de eerste zwarte muzikanten die het gettoleven tot onderwerp hebben genomen. Zangers als Stevie Wonder, Marvin Gaye en Curtis Mayfield zongen er begin jaren zeventig over. En Grandmaster Flash, een van de grondleggers van het rapgenre, kwam al in 1982 met het nummer "The Message', waarin een gettobewoner het hoofd boven water probeert te houden:

Broken glass everywhere

People pissing on the stairs

You know they just don't care

Got no money to move out,

I guess I got no choice

Rats in the front room,

roaches in the back

Junkies in the alley

with a baseball bat

I tried to get away

but I couldn't get far

'Cause the man with the towtruck

repossessed my car

Don't push me 'cause

I'm close to the edge

I'm trying not to lose my head

Ah huh huh huh huh

It's like a jungle sometimes,

it makes me wonder

How I keep from getting under

Maar anders dan voor hun voorgangers is voor de gangsterrappers het gettoleven vrijwel het enige onderwerp. En vergeleken met het getto van Ice-T en Ice Cube is dat van Grandmaster Flash een keurige woonwijk. In South Central is een oorlog aan de gang, niet alleen vorig jaar, maar al jarenlang. De dood regeert in het getto. "They killed a homie that I went to school with (damn)' rapt Ice Cube in het nummer "Dead Homiez'. "I tell you, life ain't shit to fool with / I still hear the screams from his mother / While my nigger lay dead in the gutter (shit) / And it's getting to my temper / Why is that the only time black folks get to ride in a limo.'

Er woedt een oorlog tussen gangs als The Crips en The Bloods, de jeugdbendes die de wijken het afgelopen decennium steeds sterker in hun greep hebben gekregen. Op zijn laatste album Home Invasion vertelt Ice-T, ex-bendelid en amateurpsycholoog, in het nummer "That's How I'm Living' wat de gang voor hem zo aantrekkelijk maakte. Vanaf zijn twaalfde was Ice-T wees en werd hij opgevoed door zijn tante in Los Angeles die zich weinig van hem aantrok. De gang was voor hem de vervanging voor de familie die hij nooit had, beweert hij. In "Addicted To Danger' op dezelfde cd is nog een andere en meer waarschijnlijke verklaring voor het bestaan van de gangs te horen: de spanning van het dodelijke gevaar.

Pooiers

Ook tegen de drugs wordt oorlog gevoerd in South Central. Op de cd Body Count, de cd die Ice-T met zijn gelijknamige speedmetalgroep in 1992 uitbracht, waarschuwt hij in "The Winner Loses': "You wanna get high as the sky / You're kissin' your life goodbye / You think it's a game that you play / But the winners lose it all.' En het is oorlog tegen de pooiers voor wie Ice Cube de vrouwelijke luisteraars waarschuwt in "Who's the Mack' op AmeriKKKa's Most Wanted:

His name is Sonny

And he know the play

And hope to God that

he don't find a runaway

That's looking to become a star

He'll have your ass in and out

of every car

With every Ron and Rick,

sucking every John's dick

Come short of the money,

get your ass kicked

Maar bovenal woedt in South Central een oorlog tegen de politie, die door de gangsterrappers wordt gezien als de belichaming van al het kwaad en alle onrechtvaardigheid. De politie is de zichtbare kant van de onderdrukking door wit Amerika, dat in elke zwarte een misdadiger ziet. Buiten zijn eigen wijk wordt elke zwarte aangehouden, beweren de rappers, en wordt bij het minste of geringste verzet neergeknuppeld of zelfs zonder reden doodgeschoten.

De diepe haat van de gangsterrappers tegen de politie culmineerde vorig jaar in het nummer "Cop Killer' van Body Count:

I got my black shirt on

I got my black gloves on

I got my ski mask on

This shit's been too long

I got my twelve gauge sawed off

I got my headlights turned off

I'm bout to bust some shots off

I'm bout to dust some cops off

Cop killer, it's better you than me

Cop killer, fuck police brutality

Cop killer, I know your family's

grievin'

Cop killer, but tonight we get even

DIE, DIE, DIE PIG, DIE!

FUCK THE POLICE

"Cop Killer' leverde Ice-T, die ironisch genoeg in de film New Jack City de rol van een politieagent speelde en nu keurig in Beverly Hills woont, veel problemen op. De toenmalige president George Bush noemde de raps van Ice-T ziekelijk, vice-president Quayle vond ze obsceen en zestig leden van het Congres ondertekenden een protestbrief tegen het nummer. Sinds de rapgroep The Geto Boys een paar jaar geleden werd vrijgesproken van zedenschending gebruiken de tegenstanders andere dan juridische middelen om de gangsterrappers de mond te snoeren. Politieagenten demonstreerden bij het gebouw van Ice-T's platenmaatschappij Warner Bros in Los Angeles en aandeelhouders van Time Warner, de moedermaatschappij van Warner Bros, eisten onder leiding van acteur Charlton Heston dat de plaat uit de handel zou worden genomen. Toen ten slotte veel platenhandelaren weigerden Body Count te verkopen, bezweken Warner Bros en Ice-T onder de druk en verwijderden ze het nummer "Cop Killer' van de cd. De affaire eindigde begin dit jaar met de ontbinding van het contract tussen Warner Bros en Ice-T.

Verboden vrucht

Waarom veroorzaakte "Cop Killer' zoveel ophef en was er vier jaar eerder geen woord van protest te horen tegen het "Fuck Tha Police' van NWA? Een van de redenen was natuurlijk dat "Cop Killer' een paar maanden na de rellen in Los Angeles werd uitgebracht en wit Amerika gevoeliger was geworden voor geluiden uit de getto's. Maar een nog belangrijker reden is volgens Ice-T dat rap steeds populairder wordt onder de witte jeugd. Zwarte muziek heeft vanouds de aantrekkingskracht van een gevaarlijke, verboden vrucht op blanke jongeren en met rap is het niet anders. Ice-T schat dat meer dan de helft van zijn miljoenen rapplaten worden gekocht door blanken. Het koesteren van rap is voor de blanke jeugd een dubbele rebellie, beweert hij: tegen hun ouders én tegen de overheersing van blanke rockgroepen in de jeugdcultuur. “Ik denk dat het met rap hetzelfde is als met rock 'n' roll in de jaren vijftig”, zegt Ice-T in een interview met het Engelse tijdschrift New Musical Express. “Rock begon met de zwarte kids en eindigde bij de witte kids. Toen rock 'n' roll wit Amerika begon te infiltreren, begon de ellende. In het Zuiden raakten ze van streek toen Little Richard de witte meisjes deed gillen, dus vervingen ze hem door Pat Boone. Nu raken ze van streek omdat 2 Live Crew 20.000 witte meisjes "Me So Horny' laat gillen.

“Dat is ook het echte probleem op dit moment: witte gezinnen worden geïnfiltreerd door zwarte woede. Ouders weten niet meer wat ze moeten doen. Mijn nieuwe album, Home Invasion, gaat over het ontvoeren van de hersenen van middenklasse wit Amerika. De laatste regels zijn: "I'll tell you what I did / I stole your fuckin' kid.' ”

“Rap heeft invloed op elk gezin in Amerika”, zegt Ice Cube in hetzelfde tijdschrift. “Wij zijn de helden van de witte kinderen. Daar vindt de echte revolutie plaats.”

Jefferson Morley zegt in zijn inleiding van Rap: The Lyrics op een andere manier hetzelfde als de gangsterrappers. De generatie van Wilson Pickett was aanhanger van Martin Luther King en geloofde in de integratie van zwarten in een witte maatschappij. Maar de generatie van Ice-T en Ice Cube wijst integratie af en hebben Malcolm X en Louis Farrakhan van The Nation of Islam als hun helden. "Het enorme succes van rap is niet gebaseerd op de acceptatie van witte middenklasse-normen door zwarten of op de veronderstelde afnemende betekenis van ras in de Amerikaanse cultuur (-) maar op een ideaal dat realistischer en radicaler tegelijk is: dat in Amerika zwarten én witten zwarte waarden huldigen', schrijft Morley.

Lijfstraffen

Ook al heeft Ice-T door "Cop Killer' zijn platencontract verloren, hij laat zich niet de mond snoeren. "Yeah, 1993, I'm back, motherfucker / This is Ice-T (-)', rapt hij in het nummer "Ice Motherfuckin' T' op Home Invasion, die onlangs door zijn eigen, onafhankelijke platenmaatschappij werd uitgebracht.

You can't stop this shit

The fires are out but the colts

are still hot

This shit is bigger than me,

be warned

It's the lull before the storm

And every fuckin' thing I write

Is gonna be analyzed by somebody

white

Dit laatste zal ongetwijfeld het geval zijn, maar veel nieuws zal het niet opleveren. Want ook Home Invasion staat weer vol met de bekende oeverloze scheldpartijen die het luisteren naar de cd's van gangsterrappers zo uitputtend maken. Hun cd's zijn een regen van mokerslagen waarvan het effect nog wordt versterkt door de begeleiding van dreunende bassen en nerveuze collages van "samples', gekopieerde stukjes muziek uit andere nummers. De cd's van de gangsterrappers worden beheerst door één emotie: woede of "pure ghetto anger' zoals Ice-T het zelf noemt. Voor nuanceringen is geen plaats. Het wijzen op de tekortkomingen van de zwarte gemeenschap zelf bij bijvoorbeeld opvoeding en onderwijs laten zij over aan de plattelandsrapgroep Arrested Development.

Maar na een paar cd's begint hun voortdurende verontwaardiging op de lachspieren te werken en krijgen alle (mother)fuck(ing)s, waarmee elke zin ritmisch kloppend kan worden gemaakt, iets puberaals. De gangsterrappers overschreeuwen zich en maken het moeilijk ze serieus te blijven nemen. Dit laatste wordt des te lastiger als ze zich interviews ontpoppen als verkondigers van abjecte ideeën. Zo is Ice Cube al herhaaldelijk beschuldigd van antisemitisme en mag hij graag pleiten voor de invoering van lijfstraffen.

Soms, heel soms neemt hun woede iets af. "Every night I pray / that people get the shit together one day (-) / Just treat each other right / Either that or you're looking for a sure fight', luidt een lieflijk deel van de tekst van "Race War' op Home Invasion. Ook in het nummer "Momma's Got To Die Tonight' op Body Count lijkt de ik-figuur in weerwil van de titel aanvankelijk door mildheid bevangen. Hij hekelt zijn moeder die hem heeft geleerd nooit blanken te vertrouwen. "I said: "Momma, I thought we were all the same momma, why momma?' Hij wordt zelfs verliefd op een wit meisje en neemt haar mee naar huis. Momma reageert uiteraard afwijzend en dan neemt het nummer een bizarre wending. De blankenminnaar blijkt gestoord: "You know, I found out my mutha was a evil woman (-) / So I got some lighter fluid, from the corner store / and I put it around her bed, and I set her on fire! / Ha, ha, ha / Burn momma, burn momma, burn momma, burn bitch, burn, burn, burrrrrn.'