Schönheit macht schamhaft Galerie Aschenbach, ...

Schönheit macht schamhaft Galerie Aschenbach, Bilderdijkstraat 165c, Amsterdam. T/m 9 mei. Do t/m zo 14-18u. Prijzen in overleg.

Kameroen Galerie 20 x 2 Felix Valk, Sonsbeek 40, Arnhem. T/m 6 mei. Do t/m zo 12-18u. Prijzen van 3000 tot 9000 gulden.

Corpus De Gele Rijder, Korenmarkt 4, Arnhem. T/m 25 april. Wo t/m zo 12-18u. Prijzen van 1400 tot 8000 gulden.

Schönheit macht schamhaft

Op een zuil rust een gipskop van een man die een grimas trekt, een afgietsel van een beeld van de Oostenrijkse beeldhouwer F.X. Messerschmidt (1736-1783). Op een foto van Helen Chadwick drijven tussen aalbessen in een bubbelend melkwit drabje kikkerbilletjes rond. Op een andere foto, gemaakt door Tom Stewart, dragen een paar gele afwashandschoenen een handvol ogen van verschillend formaat.

Tussen deze werken fietst het dochtertje van de galeriehouder rond op een driewieler. Rakelings omzeilt ze de zuil met de gipskop. Zo te zien wordt ze niet warm of koud van de tentoongestelde griezeligheden om haar heen.

"Schönheit macht schamhaft...' is de titel van deze tentoonstelling in galerie Aschenbach. Het citaat is afkomstig uit Thomas Manns Dood in Venetië, waarin de doodzieke hoofdpersoon Aschenbach verliefd wordt op een prachtige minderjarige jongen. "Schönheit macht schamhaft, dachte Aschenbach und bedachte eindringlich warum'. Als ondertitel is van Gerrit Achterberg "en de hoop is een krijtwit kind dat lacht tegen de rover die het slacht' gebruikt.

Aan thema, titel of citaten ligt het niet. Dat zit wel snor, maar de tentoongestelde werken willen niet echt meewerken om het verband tussen schoonheid en schaamte te verbeelden. Wat stijl en inhoud betreft zijn de bijdragen nogal uiteenlopend. Van Lawrence Weiner is de tekst op muur: "as if it had not/alsof het niet had', van Gerhard Richter hangt een foto van zijn achterom kijkende dochter, Isa Genzken is present met een foto van een oor met pareloorbel, Peer Veneman met een zwarte, Afrikaans aandoende sculptuur en Peter Klashorst met een uit een boomstam gehakt mannetje. Ook hangt er het spraakmakende Benetton-affiche van het pasgeboren meisje. Ali Haselhoef, echtgenote van de galeriehouder, naast Paul Groot en Inge Willems samensteller van "Schönheit macht schamhaft...': “Eigenlijk wilde ik een tentoonstelling over vunzigheid, maar we konden niet iedereen krijgen die we hebben wilden. Van Baselitz wilden we een van zijn poppen uit de opera Punch and Judy maar hij wilde ze per se compleet tonen en daarvoor ontbrak de ruimte. Louise Bourgeois zei af omdat ze niet samen wil exposeren met jonge kunstenaars. De slechtste kunstwerken passen nog het best bij het thema. De betere hebben er weinig of niets mee te maken. Ik heb er wel van geleerd.”

Als ik Aschenbach verlaat, word ik plotseling verrast door een rollende bal die voor mijn voeten tot stilstand komt. Niemand te zien. Daar moet het dochtertje van Haselhoef achter zitten.

Galerie Aschenbach, Bilderdijkstraat 165c, Amsterdam. T/m 9 mei. Do t/m zo 14-18u. Prijzen in overleg.

Kameroen

Felix Valk is opnieuw een galerie begonnen. Om zijn publiek te laten wennen dat hij er weer is, bracht Valk onlangs Mark Brusse, die ruim dertig jaar eerder debuteerde in Valks toenmalige Galerie 20. Toch is het niet Valks bedoeling om zijn voormalige stal weer in huis te halen. De herboren galerie 20 x 2 zal zich richten op hedendaagse niet-Westerse kunst.

Nadat Valk zijn beide galeries in Arnhem en Amsterdam in 1970 sloot, maakte hij tentoonstellingen voor de Rotterdamse Kunststichting, later werd hij directeur van het Museum voor Land- en Volkenkunde in Rotterdam.

De twee kunstenaars die Valk nu presenteert komen uit Kameroen: Thomas Tchopzan (1960) en Jean-Baptiste Ngnetchopa (1953), beide behorende tot de Bamileke. Ngnetchopa was eerder te zien op de tentoonstelling "Africa Now' in het Groninger Museum. Daar toonde hij een houten bankbiljet van honderd dollar. Van hem hangt nu slechts één werk: een paneel van een riviergezicht met een Lufthansa vliegtuig.

Tchopzan heeft nooit eerder buiten Kameroen geëxposeerd. Naast zijn beroep als meubelhoutsnijder blijkt hij net als Ngnetchopa in de ban te zijn van de bankbiljettensnijkunst. In tegenstelling tot Ngnetchopa beschildert Tchopzan zijn bankbiljetten.

Op de voor- en achterzijde van een Engels pond na, presenteert Valk van hem gebeitelde "France Cameroun'. Ze vertonen onmiskenbaar Franse trekken en zijn soms geschilderd in zoete pasteltinten. Aardig is te zien hoe Afrikaans houtsnijwerk, afgebeeld op enkele bankbiljetten, opnieuw vorm heeft gekregen in een dimensie tussen ruimtelijk en plat. Olifanten, palmbomen, landbouwers, tractoren, cijfers en letters; een nuchter papiertje is verworden tot iets volkomen absurds.

Galerie 20 x 2 Felix Valk, Sonsbeek 40, Arnhem. T/m 6 mei. Do t/m zo 12-18u. Prijzen van 3000 tot 9000 gulden.

Corpus

Zes zwanen met drie poten, ineengevlochten als een badmintonshuttle; vijf tepels die als vliegende schotels door de ruimte zweven en een baby met beide beentjes in het gips. Zwart-wit fotografie van respectievelijk Danielle Kwaaitaal, Désirée Dolron en Sophie Samama. Bijeengebracht door Gert Meijerink stellen zij in De Gele Rijder in Arnhem recent werk tentoon onder de titel "Corpus'. Op het affiche staan hun portretten afgebeeld alsof ze bronwater aanprijzen. Hun kunst is helder en afstandelijk maar onderhuids is het er niet pluis.

In de eerste plaats gaat het hen om lichamelijke schoonheid en de onlosmakelijk daarmee verbonden vergankelijkheid, zoals Dolron fraai verbeeldde in een fototrucage waarin een kaleidoscopisch beeld van schaamlippen de vorm heeft aangenomen van een prachtige bloem. Van Sophie Samama hangt er een groot triptiek. We zien een huilende baby geflankeerd door - en dat zou het huilen kunnen verklaren - borsten waarvan de tepels onbereikbaar zijn doordat handen ze omsluiten.

Danielle Kwaaitaal weet van de drie tot de meest raadselachtige beelden te komen. Vooral twee fotowerken waarop knokkels zich haarscherp maar ook uiterst vaag voordoen als een landschap zijn erg sterk door de simpelheid van idee. Gewoon een opname van in elkaar gevouwen handen? Nee, wie met eigen handen probeert tot eenzelfde compositie te komen zal snel merken dat dit onmogelijk is.

De Gele Rijder, Korenmarkt 4, Arnhem. T/m 25 april. Wo t/m zo 12-18u. Prijzen van 1400 tot 8000 gulden.