Onbekende gang in piramide van Cheops ontdekt

AMSTERDAM, 16 APRIL. Duitse wetenschappers hebben in Egypte een gang ontdekt in de grote piramide van Cheops, de grootste en meest verfijnde van alle ruim zestig piramides die er nog langs de Nijl staan. Volgens sommige experts kan die gang leiden naar een geheime kamer, midden in het 4500 jaar oude stenen grafmonument van farao Cheops. De gang is eind maart ontdekt door een team van Duitse wetenschappers onder leiding van robotexpert Rudolf Gantenbrink. Volgens andere archeologen leidt de gang niet naar een kamer, maar is het een passage waardoor de ziel van de overleden farao naar de hemel en het hiernamaals kan gaan. Van een kamer aan het einde van de nauwe tunnel zou, aldus de Duitse archeoloog R. Stadelman geen sprake zijn.

De Duitse wetenschappers die de tunnel ontdekten waren niet op zoek naar verborgen ruimtes in de piramide, zoals Franse, Egyptische en Japanse groepen archeologen dat de laatste jaren wel waren. Met behulp van robots en computers waren ze bezig om vast te stellen hoe groot de schade was die ontstaat doordat dagelijks meer dan tienduizend toeristen dit bouwwerk betreden. Al de zwetende en uitademende bezoekers hadden in de loop der jaren de vochtigheidsgraad binnenin de piramide tot grote hoogte doen oplopen. En Gantenbrink en zijn team onderzochten in hoeverre de zandstenen binnenkant al was aangetast.

De nieuw ontdekte ruimte zouaan het einde van een 65 meter lange gang liggen. De eerste acht meter daarvan waren bij de archeologen al bekend maar daarna zou deze gang volgens hen doodlopen. Groot was dus de verbazing van de onderzoekers toen de computergestuurde robot (een op afstand bedienbare camera op wieltjes) na die acht meter rustig doorreed. De gang die slechts twintig centimeter wijd is liep omhoog onder een hoek van 45 graden en eindigde tenslotte voor een kleine albasten deur. Op de deur zitten, zo lieten de videocamera's zien, twee bronzen hengsels. Deze deur kan toegang geven tot een speciale ruimte, sommigen denken zelfs aan de grafkamer van Cheops. Het lijkt er op dat men bij de constructie zijn uiterste best heeft gedaan om de toegang zo verborgen mogelijk te houden. Bovendien bevat de deur ook nog een ingenieus sluitingsmechanisme. De schatkoorts steeg verder toen de onderzoekers vaststelden dat er in de ruimte voorwerpen van organisch materiaal moeten hebben gestaan. Het laatste stukje van de gang die naar de kamer leidt was namelijk bedekt met een dun laagje zwarte stof dat door een spleet onder de deur naar buiten was gewaaid. Dat stof, zo verzekerden sommige wetenschappers die verbonden zijn aan het Duits Archeologisch Instituut in Caïro, kan alleen maar afkomstig zijn van verteerd organisch materiaal. En dat zou weer twee dingen kunnen betekenen. Ten eerste dat er zich in achter de deur organisch materiaal moet hebben bevonden en ten tweede dat de gang of ruimte daarachter goed geventileerd moet zijn. Er was immers voldoende tocht om het stof naar buiten te laten waaien.

Alle andere ruimtes die tot nog toe in de grote piramide zijn aangetroffen waren leeg. Zelfs de kamer waarvan men aannam dat het de grafkamer van de farao was, bevatte slechts één grote albasten kist en verder niets. Geen voorwerpen, geen wandschildering of funeraire teksten. Leeg waren ze, allemaal. Dat feit heeft de archeologen altijd verbaasd en het heeft ook in het verleden al aanleiding gegeven tot speculaties over geheime nog onontdekte gangenstelsels.

Twee jaar geleden werd de wetenschap al eens opgeschrikt door een bericht over geheime ruimtes in de piramide. Die bleken na onderzoek allemaal leeg en hol op één uitzondering na. Een Frans onderzoeksteam trof toen een ruimte achter de wand van de gang naar de zogeheten Koninginnekamer aan. Die ruimte was gevuld met zand. Over het hoe en waarom van al die ruimtes bestaat nog steeds geen duidelijkheid. Binnenkort hopen de onderzoekers die deze nieuwe gang hebben ontdekt hun robot zo te hebben aangepast dat hij met behulp van een minicamera die op een uiterst dunen glasfiber-arm wordt gemonteerd onder de deur van de kamer door kan kijken. Dan pas zal er zekerheid zijn over wat er zich daarachter bevindt. Volgens de in inmiddels geraadpleegde Egyptologen en archeologen heeft de kamer ook een religieuze functie gehad. Dat leidt men af aan de hoek waaronder de gang loopt die naar de kamer leidt. Die wijst namelijk precies in de richtig van de ster Sirius. Deze ster speelde een belangrijke rol in de mythe rond de geboorte van Horus waarvan de farao de reïncarnatie op aarde was.

Van de beelden die beschikbaar zullen komen zal veel afhangen. Want wil men zich echt toegang tot de kamer verschaffen dan moet er vanaf de buitenkant van de piramide een 25 meter lange tunnel worden gegraven.