MARIO SEGNI; Symbool voor vernieuwing

ROME, 16 APRIL. Maandenlang is hij afgeschilderd als de Hamlet van Italië, de man die niet durfde te besluiten tot de definitieve breuk. Maar nu is de 54-jarige Mario Segni de populairste politicus van het land geworden, symbool voor de vernieuwing. En mogelijk de premier die Italië een nieuw politiek tijdperk moet binnenleiden.

Segni is de gangmaker achter een aantal referenda over politieke vernieuwing. In juni 1991 kwam zijn eerste succes, toen een overweldigende meerderheid van de kiezers een verandering in de kieswet steunde om het kopen van stemmen tegen te gaan. Zondag komt de grote test: het referendum over de kieswet van de Senaat, waarna die voor de Kamer vanzelf zou moeten volgen. En dan, zo belooft hij, is de weg vrij “voor een Italië dat functioneert, een land dat de rest van Europa recht in de ogen kan kijken”.

Deze hoogleraar uit Sardinië, de zoon van oud-president Antonio Segni, was tot een paar jaar geleden een onopvallend lid van de christen-democratische partij, waarvoor hij in 1976 in de Kamer kwam. De hoogste post op zijn bescheiden curriculum is staatssecretaris voor landbouw, in 1986. Maar in 1990 begon hij handtekeningen te verzamelen voor de referenda, en daarmee is hij degene geworden die het land een uitweg moet wijzen uit het moeras van corruptie en mafia. De referenda hebben de lading gekregen van een oproep aan de kiezer over de hoofden van de in diskrediet geraakte partijen heen.

Lang heeft Segni zijn campagne binnen de christen-democratische partij gevoerd, terwijl hij tegelijkertijd riep dat het systeem “verrot” was en dat “de staat bezet is door politieke bendes”. Zijn aanhangers hield hij voor dat de tijd was gekomen om schoon schip te maken, maar de beslissende stap, een breuk met de christen-democratische partij, werd steeds vooruit geschoven. Hetzelfde gebeurde met de plannen om zijn politieke beweging om te vormen in een echte partij. Pas vorige maand zei hij basta: de christen-democratische partij “is veranderd in een apparaat dat iedere band met het gezonde deel van de Italiaanse samenleving heeft verloren, een apparaat dat voor te lange tijd de christelijke inspiratie heeft vergeten, een apparaat gedomineerd door mensen die de poorten van de Republiek hebben geopend voor corruptie en mafiosi”, zo verklaarde Segni zijn lang-verwachte stap.

Wegens die aarzeling vertrouwen veel mensen hem niet helemaal. Segni heeft nooit goed duidelijk gemaakt hoe de nieuwe partij eruit moet komen te zien die hij na het referendum wil oprichten. Hij zegt dat hij zijn inspiratie zoekt bij de oprichters van de christen-democratische partij direct na de oorlog, bij idealen die volgens hem in de praktijk van 45 jaar onbedreigde heerschappij zijn verkwanseld. Sommigen vrezen daarom dat Segni straks met een christen-democratische partij in een nieuw jasje komt en dat hij - opnieuw - zal terugschrikken voor een rigoreuze breuk.

Direct na de parlementsverkiezingen van vorig jaar, toen de regeringspartijen een gevoelige klap kregen, wierp Segni zich al op als de premier die het land een nieuwe kieswet zou geven en daarmee bestuurbaarheid, stabiliteit, en de kans op een grote schoonmaak bij de vervroegde verkiezingen meteen daarna zouden moeten worden gehouden. In de campagne voor het referendum heeft hij zich op de vlakte gehouden, maar als zijn voorstellen zondag een duidelijke meerderheid van de kiezers achter zich krijgen, wordt hij daarmee automatisch de meest aangewezen kandidaat om te beginnen aan een nieuw hoofdstuk in de Italiaanse geschiedenis.