Cubaanse bevolking krijgt vitamine B wegens oogziekte

MEXICO-STAD, 16 APRIL. De Cubaanse autoriteiten zullen met ingang van volgende maand beginnen met de verstrekking op grote schaal van vitamine B onder de bevolking in een poging de inmiddels als "een epidemie' gekenmerkte oogziekte neuritis optica tegen te gaan. De ziekte, die tot een geleidelijk verlies van het gezichtsvermogen en uiteindelijk complete blindheid kan leiden, is het directe gevolg van de snel verslechterende voedselsituatie op het eiland.

Volgens sommige bronnen hebben zich sinds de ontdekking ervan eind vorig jaar al meer dan zevenduizend gevallen van neuritis optica voorgedaan, met name in de hoofdstad Havana en in de westelijke provincie Pinar del Rio. Het ministerie van volksgezondheid zou op de internationale markt 1,8 miljard tabletten vitamine B complex hebben gekocht die volgende maand gratis onder de ruim tien miljoen Cubanen moeten worden uitgedeeld.

De epidemische opkomst van de oogziekte is te wijten aan de eenzijdige voeding waaraan de Cubanen zijn blootgesteld sinds het wegvallen van de economische steun uit het voormalige Oostblok. De voedselproduktie in Cuba ondervindt grote hinder van een gebrek aan pesticiden, kunstmest en brandstof. Met name in Havana is de voedselschaarste merkbaar. Hoewel voor veel primaire levensbehoeften rantsoenering bestaat en de consumenten bonboekjes krijgen voor hun maandrantsoenen, zijn de hoeveelheden vaak onvoldoende voor zelfs maar de helft van een maand. De bloeiende zwarte markt in Cuba is kennelijk evenmin in staat het chronische voedseltekort op te lossen.

Neuritis optica is het eerste teken dat de tekorten in Cuba een bedreiging voor de volksgezondheid opleveren in het enige land in de Derde wereld dat tot voor kort kon bogen op een algemene gezondheidszorg op hoog niveau. De ziekte wordt veroorzaakt door een gebrek aan met name de vitamines B-1 en B-12 die onder andere voorkomen in varkensvlees, ei en chocolade, produkten die vrijwel niet meer te krijgen zijn in Cuba.

Daarnaast is er ook in toenemende mate een tekort aan ijzer- en calciumhoudend voedsel, zo heeft onderminister Héctor Terry van volksgezondheid toegegeven. Het eenzijdige dieet van de gemiddelde Cubaan (rijst, bonen en aardappels) verhindert de natuurlijke aanmaak van vitamine B in het lichaam. Op verschillende bestuursniveaus zijn "operationele groepen' opgericht van oogartsen, epidemiologen, neurologen en algemene artsen die in zestig diagnose- en 25 onderzoekscentra op het eiland de oorzaken en bestrijding van neuritis optica ter hand zullen nemen.

De Cubaanse autoriteiten hebben de bevolking intussen opgeroepen om minder alcoholische drank en tabak te consumeren, twee produkten die stimulerend werken bij de oogziekte. Volgens Cubaans onderzoek bestaat 95 procent van de lijders aan neuritis optica uit zware rokers. Het nationale persbureau AIN gaf de Cubanen gisteren het advies behalve de knollen of stelen van groentes voortaan ook de bladeren, bloemen en zaden ervan op te eten om zoveel mogelijk vitaminen binnen te krijgen.

Voor de Cubaanse overheid ligt de schuld van de epidemie vooral bij de Verenigde Staten en “hun misdadige economische blokkade, die het grootste obstakel vormt voor de import van voedsel en medicijnen en een prijsverhogend effect heeft”. Het Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba bestaat al sinds het begin van de jaren zestig en heeft slechts betrekking op Amerikaanse bedrijven en hun vestigingen in het buitenland. Onze redactie wetenschap voegt hier het volgende aan toe: Hoewel de Cubaanse autoriteiten de ziekte neuritis optica noemen, is daar waarschijnlijk geen sprake van. Bij vitamine-B-gebrek, vooral in combinatie met, en mede veroorzaakt door tabaks- en alcoholgebruik, ontstaat tabak-alcohol-amblyopie. Het is een ziekte die in Nederland ook voorkomt bij mensen die zwaar roken en drinken en zich slecht voeden. Oogarts L. Remeijer van het Rotterdamse Oogziekenhuis: “De term neuritis duidt op een ontsteking, maar dat is het niet. Het is een neuropathie waarbij de oogzenuw geleidelijk uitvalt. Wij schrijven de patiënten ook vitamine B voor, maar adviseren vooral het tabaks- en alcoholgebruik te verminderen. Er kan dan enig herstel optreden, maar meestal is er blijvende schade.”