Bonn: soldaten naar Somalie voor humanitaire taken

BONN, 16 APRIL. Over het optreden van Duitse militairen buiten het Navo-gebied dreigen nieuwe spanningen nu het kabinet-Kohl volgende week positief wil beslissen over een verzoek van VN-secretaris-generaal Boutros Ghali om per 1 mei 1500 soldaten te leveren voor humanitair werk in Noord-Somalie. Minister van defensie Volker Ruhe (CDU) zei gisteren dat er zo'n positief besluit komt.

De oppositionele SPD kondigde daarna aan dat zij opnieuw een grondwettelijke klacht zal indienen bij het Constitutionele hof in Karlsruhe. Vorige zomer deed zij dat tegen het deelnemen van een Duits fregat aan VN-controle-acties in de Adriatische Zee op het embargo jegens Servie. Twee weken geleden vroeg zij, net als de regeringspartij FDP, in Karlsruhe een spoedverbod van Duitse deelneming _ met Awacs-waarnemingsvliegtuigen van de Navo _ aan de controles op het vliegverbod boven Servie. Het Constitutionele hof weigerde vorige week donderdag zo'n verbod af te kondigen. Maar over het bredere vraagstuk of wijziging van de grondwet nodig is om Duitse militairen buiten het Navo-gebied aan acties van de VN (of de Westeuropese Unie) te kunnen laten deelnemen zal het hof zich pas veel later uitspreken. Voor een eventuele grondwetswijziging die ook de regeringspartij FDP nodig acht, is steun van de SPD onmisbaar. Zij wil echter niet verder gaan dan het mogelijk maken van deelneming in vredesbewarende VN-acties, niet in vredesafdwingende acties _ laat staan die van de WEU, zoals de CDU/CSU wil.

Voor Duitslands partners in Navo en WEU is het slepende politiek-juridische conflict van belang omdat de uitkomst ook beslissend is voor de vraag of de Bondsrepubliek in de toekomst zal kunnen deelnemen aan Europese (gewapende) crisisbeheersing. Bijvoorbeeld voor de vraag of het Duits-Nederlandse korps, waarvan de oprichting juist vorige week formeel is vastgelegd, mede voor zulke crisisbeheersings-acties zal kunnen worden gebruikt.

De Duitse regering had midden december al 1500 man, van wie 100 met bewapening voor zelfverdediging, voor de VN-acties in Somalie aangeboden. Als voorwaarde had zij gesteld dat er in Somalie geen burgeroorlogachtige toestand meer zou mogen bestaan. Dat wil zeggen dat de vooral uit Amerikanen bestaande VN-macht daaraan een einde zou hebben gemaakt, en dat de eenheid uitsluitend humanitair werk zou doen in het hongerende Somalie.