Wolters kampt met luxeprobleem

AMSTERDAM, 15 APRIL. Uitgever Wolters Kluwer heeft een probleem. In zekere zin is het vergelijkbaar met de nood van de particulier die vermogensbelasting moet betalen; velen zouden dezelfde zorgen willen hebben. In het geval van Wolters Kluwer geldt de bezorgdheid het verantwoorde gebruik van haar enorme winsten. Het ontbreekt aan goede acquisitiemogelijkheden.

De Amsterdamse uitgever heeft de afgelopen jaren consequent de meest winstgevende delen van de markt opgezocht (juridische, zakelijke en opvoedkundige uitgaven) en slechte activiteiten (boekhandels bij voorbeeld) afgestoten. Het concern weet jaar in jaar uit grote winststijgingen te boeken. Conjuncturele tegenslagen op belangrijke markten in Nederland en Groot-Brittannië deren het bedrijf nauwelijks. Terwijl veel beursgenoteerde bedrijven rekening houden met lagere winsten of in hun prognoses allerlei slagen om de arm houden, gaf Wolters Kluwer-topman ir. M. Ververs de beleggers gisteren uitzicht op 20 procent meer winst per aandeel over 1993.

Dit jaar beleeft Wolters Kluwer een financieel hoogtepunt: het concern zal zijn obligatieleningen aflossen waarna het, zoals Ververs het gisteren uitdrukte, "schoon' is. De uitgever (8000 werknemers, ruim 2 miljard gulden omzet) is dan vrij van bankschulden.

De jaarlijkse kasstroom (winst plus afschrijving) bedraagt 450 à 500 miljoen en dat kan Wolters Kluwer helemaal besteden aan overnemingen. Ruggespraak met banken is niet langer nodig. Ook hoeft Ververs niet te voelen of het beursklimaat wel lekker is: “Ik verwacht geen emissies meer in de naaste toekomst.” Wolters Kluwer is, aldus een trotse Ververs, "baas in eigen buik'.

De luxe is niet uniek. Één bedrijf verkeert al in zo'n situatie: concurrent Elsevier. Ook dit concern heeft een traditie van betrouwbare voorspellingen en winststijgingen in dubbele cijfers en het leeft al jaren zonder bankschulden. Zelfs voor de 1,5 miljard gulden kostende overneming van uitgever Pergamon hoefde Elsevier niet bij een bank aan te kloppen.

Elsevier kreeg eerder dan Wolters Kluwer te maken met de kwestie wat te doen met afschrijvingen en winsten. Het simpelste is: bij de bank op deposito zetten. Dat heeft het rijke Elsevier in de afgelopen jaren ook gedaan. De winsten werden verder omhoog gestuwd door tientallen miljoenen aan rente. Toch is die oplossing niet bevredigend. Uitgeven is veel lucratiever en het rendementsverschil zal met dalende rente alleen maar groeien.

Elsevier zette daarom een overnamestrategie uit: per jaar moest het gemiddeld voor honderden miljoenen bedrijven overnemen. De grote vis Pergamon verloste het concern voor jaren van die noodzaak, maar het bestuur bleef niettemin bezorgd dat Elsevier in de toekomst te weinig uitgevers zou vinden om te kunnen voldoen aan zijn doelstelling.

Daarom werd vorig jaar gekozen voor fusie met de Briste uitgever Reed. In feite was dat een stapje terug: Reed bezit enkele matig renderende onderdelen en heeft bovendien ruim 1 miljard pond aan bankschulden. Voordeel was het nieuwe perspectief. Bij Reed valt nog aanzienlijke winststijging te boeken door sanering en aflossing van de bankschuld. De combinatie heeft daarnaast meer mogelijkheden voor overnemingen.

Wolters Kluwer heeft zo'n oplossing nog niet gevonden. De uitgever haalt dit jaar reeds het doel dat voor 1994 was gesteld. Het wachten is nu op een nieuw vijfjarenplan. Ververs zei gisteren hier nog niet uit te zijn.

De bestuursvoorzitter was gisteren niet erg optimistisch over de acquisities. Vorig jaar sprak hij nog enthousiast over het verzamelen van kleine uitgeverijen, het "kralen rijgen'. Nu zei Ververs grotere acquisities te prefereren, omdat ze anders te veel aandacht van het management vergen. Bijkomende moeilijkheid is dat maar weinig uitgevers ter overname worden aangeboden, en dat Wolters - zo ze er zijn - ook nog Reed Elsevier op zijn weg vindt.

Wolters Kluwer maakt nu een omtrekkende beweging om Reed Elsevier, dat zich concentreert op angelsaksische gebieden, te omzeilen. Wolters Kluwer zet zijn kaarten op kleinere Europese landen - zo kocht het onlangs nog het Zweedse Liber. De vraag blijft of Wolters Kluwer zijn acquisitiehonger de komende vijf jaar in die kleine landen kan stillen. De kans is groot dat het concern, net als Elsevier, op zoek gaat naar een partner. Om de winst niet te laten verwateren, kan dat niet anders zijn dan een partner "op vergelijkbaar niveau', en daarvoor komen nu alleen de uitgevers van financiële informatie Dun & Bradstreet, Reuters en Dow Jones in aanmerking. Net als vermogensbelasting betalen ligt hier dus nog een probleem dat vooral voorkomt in hogere kringen: hoe vind ik een partner op stand?