Versnelde steun IMF voor ex-communistische landen

DEN HAAG, 15 APRIL. Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) gaat versneld geld beschikbaar stellen aan de republieken van de voormalige Sovjet-Unie en andere ex-communistische landen. Binnen een week zal het bestuur van het IMF een nieuw fonds van maximaal 8 miljard dollar goedkeuren, het Fonds voor Economische Systeemverandering. Het is bestemd voor tijdelijke ondersteuning van landen die bezig zijn met de overgang van een plan- naar een markteconomie, zo is door direct betrokken bronnen bevestigd.

Met dit fonds komt het IMF tegemoet aan de kritiek dat de financiering door standaardprogramma's in ex-communistische landen te lang op zich laat wachten. Het Fonds voor economische systeemverandering is bedoeld om de weg te banen voor de gebruikelijke IMF-programma's. Voor Rusland zal maximaal 3 miljard dollar uit dit fonds beschikbaar komen, hetgeen deel uitmaakt van de IMF-bijdrage aan het miljardenpakket dat vandaag in Tokio voor hulp aan Rusland is aangekondigd.

Geld uit het Fonds voor Economische Systeemverandering komt beschikbaar voor landen die te maken hebben met een ernstige ontwrichting van hun handelssysteem en financiële stelsel. Hiervan is in Oost-Europa en de ex-Sovjet-Unie sprake na de opheffing in 1991 van de Comecon, het door de Sovjet-Unie gedomineerde communistische handelsstelsel. De onderlinge handel tussen de ex-communistische landen is hierdoor ingestort.

Door het wegvallen van de roebel als gemeenschappelijke munt is tevens het betalingssysteem volledig verstoord geraakt. Bovendien hebben de Oosteuropese landen en de meeste ex-Sovjetrepublieken te kampen met een acute verslechtering van hun handelsbalans nu Rusland niet langer gesubsidieerde energie verstrekt.

Het nieuwe fonds zal leningen verstrekken tegen harde voorwaarden en is bedoeld voor de periode van een jaar. Het zal worden gefinancierd uit de algemene middelen van het IMF. Waarschijnlijk krijgt een land recht op maximaal 50 procent van zijn aandeel in het IMF. Uitbetaling zal afhankelijk zijn van de voortgang die gemaakt wordt bij de opstelling van een gebruikelijk IMF aanpassingsprogramma. De bedragen die daarmee gemoeid zijn, zijn aanmerkelijk groter.

In het verleden heeft het IMF vaker regelingen in het leven geroepen om plotselinge schokken op te vangen. Zo stelde de toenmalige directeur van het IMF, prof. H. Johannes Witteveen, in 1974 en 1975 een speciaal oliefonds in werking om de schokken van de olieprijsstijgingen op te vangen. In verband met de Golfoorlog in 1991 werd eveneens een tijdelijke regeling getroffen voor landen die problemen ondervonden van de sterke stijging van de olieprijzen.