Tijger loopt risico binnen tien jaar uit te sterven

Als de Aziatische regeringen niet snel met effectieve beschermingsmaatregelen komen maakt de tijger een goede kans om binnen tien jaar uit te sterven. Door stroperij en verlies van leefgebieden is het aantal tijgers in de wereld gedaald tot zo'n 7000 stuks. Dat meldt het Wereldnatuurfonds.

Twintig jaar geleden hielp het Wereldnatuurfonds de regering van India bij het opzetten van Project Tiger, een van de grootste natuurbeschermingsoperaties ter wereld. Onder de vlag van Project Tiger zijn 19 reservaten opgezet om deze grote wilde kat op het Indiase schiereiland voor uitsterven te behoeden. Inmiddels leeft 65 procent van de wereldtijgerbevolking in India. Vrijwel overal elders in Azië is het aantal wilde tijgers scherp gedaald, tot minder dan 2000 stuks.

Van de acht ondersoorten van de tijger (Panthera tigris) zijn de Balinese, de Kaspische en de Javaanse tijger inmiddels uitgestorven en is de Zuidchinese tijger, met nog maar 30 tot 50 exemplaren in het wild, ten dode opgeschreven. Van de Siberische tijger leven nog 350 tot 450 exemplaren in Rusland naast een stuk of veertig in China. Ook de Indochinese en de Sumatraanse tijger gaan steeds meer in aantal achteruit.

Oorspronkelijk leden tijgers vooral onder de plezierjacht. Tegenwoordig worden ze voornamelijk bejaagd en gestroopt om er traditionele Oostaziatische medicijnen uit te bereiden, waaronder de tijgerbottenwijn. Daarnaast worden tijgers in het nauw gedreven door de toenemende bevolkingsdruk, landbouw en houtkap. In India zijn in zeven van de 19 tijgerreservaten gewapende kolonisten binnengedrongen.

Indertijd werd bij het aanwijzen van de Indiase tijgerreservaten de oorspronkelijke bevolking er vaak gewapenderhand uitgezet en dat heeft veel kwaad bloed gezet. Hele dorpen zijn eenvoudig van de kaart gevaagd omwille van de tijger. ""De bevolking, die rondom de reservaten woont, zou daar werkelijk belang bij moeten krijgen'', zegt drs. Allard Stapel van het Wereldnatuurfonds in Zeist. ""Dat kan door speciale projekten op te zetten om omwonenden van een park aan alternatieve bronnen van brandhout, veevoer, medische zorg enzovoorts te helpen. Als omwonenden belang hebben bij het voortbestaan van de tijger, zullen ze zich minder snel aan stropers verhuren.''

Op een symposium ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van Project Tiger, onlangs in Delhi gehouden, kwamen tijgerspecialisten uit de hele wereld tot diezelfde conclusie. Zij werden het eens over een nieuwe strategie, de Delhi Declaration, om de tijger te behouden, waarbij eco-development een belangrijke plaats inneemt.

Eind vorig jaar heeft de Indiase overheid een onderzoek ingesteld naar stroperspraktijken in het fameuze tijgerreservaat Ranthambore in de deelstaat Rajahstan, dat geldt als het vlaggeschip van Project Tiger. Het aantal tijgers zou hier in 20 jaar tijd zijn toegenomen van 17 naar 46 stuks. Volgens critici zijn de cijfers van de jaarlijkse tellingen echter zwaar geflatteerd. Tellingen zouden niet altijd volgens de juiste methodologie worden uitgevoerd en er zou sprake zijn van omvangrijke corruptie. De commissie kwam ondermeer met aanbevelingen om de parkwachten te bewapenen zodat zij zich beter tegen de eveneens gewapende en in groepen opererende stropers kunnen verweren. Ook zullen onafhankelijke waarnemers bij de jaarlijkse tellingen worden ingeschakeld. Toeristen zouden niet langer in kleine pickups maar alleen in bussen met meer dan 20 passagiers vervoerd moeten worden. Om de rust te herstellen zou het park Ranthambore een jaar lang voor publiek gesloten moeten worden. Die laatste aanbeveling van de commissie is echter door de autoriteiten niet overgenomen.

Ook in andere reservaten heersen wanpraktijken. De vorig jaar opgerichte organisatie Traffic-India, een tak van het WWF die zich bezig houdt met onderzoek naar de handel in bedreigde dieren, heeft aangetoond, dat India International Airways, eigendom van de grote industriële Thapargroep, al jarenlang helicopters verhuurt aan rijke industriëlen die in het Corbett Reservaat op de tijgerjacht gaan. Parkwachters troffen in januari j.l. een beschadigde helicopter van deze luchtvaartmaatschappij binnen de parkgrenzen aan. Volgens Traffic-India zouden naast zakenmensen ook filmsterren en zelfs rijke buitenlandse jachtliefhebbers in het reservaat komen jagen, waarbij ze gebruik maken van de zwakke wetgeving. Over deze kwestie werd op 23 maart j.l. in Delhi door het WWF een proces aangespannen tegen de Indiase overheid.