Jeltsin treedt af bij verlies referendum

MOSKOU, 15 APRIL. De Russische president Boris Jeltsin zal aftreden als hij over tien dagen het referendum verliest. Volgens hem zou vice-president Aleksandr Roetskoj nu al moeten opstappen, omdat hij uiting geeft aan zijn meningsverschillen met het staatshoofd. Roetskoj is al diverse privileges kwijtgeraakt.

Als de meerderheid van de bevolking hem op 25 april geen vertrouwen schenkt en bovendien geen vervroegde parlementsverkiezingen wil, “zal de president aftreden”, zo zei Jeltsin zelf gisteren tijdens een persconferentie.

Jeltsin ging gisteren in op de vraag hoe hij de uitslag van het referendum zal interpreteren. Volgens de referendumwet is een plebisciet alleen bindend als de meerderheid van de kiesgerechtigden zich er positief over uitlaat. Dit betekent dat het referendum bij een opkomst beneden de vijftig procent hoe dan ook ongeldig is en Jeltsin bij een participatie van bijvoorbeeld zestig procent liefst 85 procent van de uitgebrachte stemmen moet krijgen. Het uitgebreide Russische parlement, het Congres van Volksafgevaardigden, heeft onlangs besloten om het referendum conform deze wet te organiseren.

Jeltsin daarentegen heeft zich uitgesproken voor een "stemming' op grond van de gewone kieswet. Op basis van die wet heeft hij genoeg aan een meerderheid van het aantal opgekomen kiezers en zal hij dus niet afhankelijk zijn van de politieke betrokkenheid van de wegblijvers. Gisteren zei Jeltsin dat hij hieraan wil vasthouden en zich van de parlementaire beslissing niets zal aantrekken.

Over het conflict met zijn plaatsvervanger, vice-president Roetskoj, zei Jeltsin dat deze “het categorisch oneens is met de hervormingen” en dat “het tijd wordt dat hij zich vastlegt.” Op de vraag of dit een “uitnodiging aan Roetskoj was om af te treden”, zei Jeltsin echter: “Uit ethische overwegingen moet ik daarover geen verklaringen afleggen, ik zal dat persoonlijk doen”. Kort daarvoor had Jeltsin uiteengezet dat hij samenwerkt met de gematigd-oppositionele Burgerunie, die vindt dat de economische hervormingen te snel zijn gegaan. Roetskoj is een van de voornaamste leiders van de Burgerunie.

De uitlatingen over Roetskoj passen derhalve meer in de zenuwenoorlog die Jeltsin aan de vooravond van het referendum wil ontketenen. Zo heeft een adviseur van de vice-president vanmorgen bekend gemaakt dat Roetskoj in inmiddels “in de praktijk” al is beroofd van zijn dienstauto, zijn persoonlijke arts en bewaking.