Druk op Serviërs zonder succes

BELGRADO, 15 APRIL. Zonder zichtbare resultaten hebben Rusland en de VS gisteren weer druk uitgeoefend op de Serviërs, akkoord te gaan met het vredesplan van de VN en de EG voor Bosnië-Herzegovina. De speciale Amerikaanse afgezant, Reginald Bartholomew, dreigde opnieuw met een opheffing van het wapenembargo tegen de moslims in Bosnië.

Hij deed dat na een gesprek in Belgrado met de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic, die zelf na afloop zei dat de kwestie van het wapenembargo niet aan de orde was geweest. Bartholomew sprak ook met de Joegoslavische president, Dobrica Cosic, de Servische president Slobodan Milosevic en de Joegoslavische legeraanvoerder, Zivota Panic.

Ook de Russische onderminister van buitenlandse zaken Vitali Tsjoerkin, die al enige dagen in Belgrado verblijft, gaat door met zijn rondgang langs Servische kopstukken. Amerikaanse woordvoerders hebben ontkend, dat er sprake is van een gezamenlijk Russisch-Amerikaans voorstel, erop gericht de Serviërs tot instemming met het vredesplan voor Bosnië te verleiden. In de Servische pers was eerder over deze mogelijkheid gespeculeerd.

De diverse Servische gespreksgenoten uitten zich achteraf uitermate koel over het verloop van de gesprekken. Volgens Karadzic bracht het onderhoud met de Amerikaan niets nieuws. Tsjoerkin zou "minieme' wijzigingen in de kaart van Bosnië-Herzegovina hebben voorgesteld, waaraan Karadzic zei geen goedkeuring te kunnen hechten zonder een referendum onder de Bosnische Serviërs. Milosevic ging niet in op Bartholomews wens, haast te maken met de goedkeuring van het plan Vance-Owen en op de Bosnische Serviërs druk in die richting uit te oefenen. Bartholomew liet gisteren weten dat de thans lopende onderhandelingen “niet eeuwig kunnen duren”. Karadzic laakte de naar zijn zeggen op de Serviërs uitgeoefende pressie en dreigde zelfs zich uit de onderhandelingen te willen terugtrekken.

Tot zover onze redacteur.

In New York hebben vijf niet-permanente en niet-gebonden leden van de Veiligheidsraad vannacht tevergeefs getracht een beslissing over nieuwe sancties tegen Joegoslavië te forceren. De stemming over nieuwe sancties is uitgesteld tot na het Russische referendum van 25 april - dit tot ongenoegen van vijf van de vijftien leden van de Veiligheidsraad. Zij slaagden er vannacht echter niet in genoeg medestanders te vinden om een stemming te forceren; daarvoor was de instemming van negen leden van de raad nodig. Rusland heeft gedreigd met een veto als de raad vóór 25 april over nieuwe sancties tegen Joegoslavië stemt.

De door de Bosnische Serviërs belegerde moslim-enclave Srebrenica is gisteren voor de tweede keer deze week door de Serviërs beschoten. Er vielen zeker acht doden en 21 gewonden.

Een Canadese VN-waarnemer in de enclave, Louis Gentile, gaf gisteren bijzonderheden over het bloedige artilleriebombardement van de Serviërs op maandag. Volgens hem werd Srebrenica zeer systematisch onder vuur genomen. “Er zat denkwerk achter, militaire precisie. Het vuur was zeer goed georganiseerd en zeer gericht. Het begon in het noorden van de stad en ging in series van drie tot vijf explosies systematisch over de hele stad heen, om precies in het midden van de hoofdstraat te eindigen. Het vuren was duidelijk bedoeld om zoveel mogelijk mensen te treffen”, aldus de waarnemer.

Bij de beschieting vielen 56 doden en rond honderd gewonden. “Mensen wierpen lichamen op ossekarren en in kruiwagens. Ik zeg "lichamen' omdat veel ervan er niet meer als mensen uitzagen. Er waren mensen wier ingewanden uit hun lichaam vielen, mensen wier hersenen uit hun ogen te voorschijn kwamen. Menselijke vlees hing aan de spijlen van het hek rond de school. Ik zag kinderen die geen gezicht meer hadden. Ik zag het, en pas nu dringt het tot me door. Ik probeer er niet aan te denken dat het echt is gebeurd, je probeert te denken dat het een nachtmerrie is geweest, anders kun je het niet verdragen”, aldus Gentile gisteren. (Reuter)