Dasa kampt in bijna alle sectoren met tegenslagen en onzekerheid

MÜNCHEN, 15 APRIL. Het Duitse lucht- en ruimtevaartconcern Deutsche Aerospace (DASA) staat in zijn nog zeer prille geschiedenis een paar cruciale jaren te wachten. Nog zeker twee jaar zal DASA, dat straks ook het Nederlandse Fokker zal inlijven, verliezen lijden.

Toch sprak de raad van bestuur onder aanvoering van topman Jürgen Schrempp gisteren bij de toelichting op het jaarverslag vertrouwen uit in de toekomst op middellange en lange termijn. Op welke feiten Schrempp dat optimisme baseert kon hij gisteren evenwel, ondanks herhaald aandringen, niet duidelijk maken. Voorlopig heeft het concern namelijk in vrijwel alle belangrijke sectoren (civiele en militaire luchtvaart, wapens, ruimtevaart en (vliegtuig)motoren en micro-elektronica) alleen maar te maken met tegenslagen en onzekerheden.

Door de aankoop van 51 procent van Fokker, meldt DASA trots, groeien wij uit tot de grootste Europese onderneming in de vliegtuigbouw. De uitbreiding in deze sector van de regionale vliegtuigen beschouwt DASA echt als investeringen in de toekomst op langere termijn. Want, zo geeft het concern zelf toe, de vooruitzichten voor de komende jaren zijn uitgesproken slecht. “Als wij korte-termijndenkers waren, zouden we eigenlijk met deze activiteiten moeten stoppen. De komende jaren worden uiterst moeilijk”, erkende topman Schrempp.

Dat DASA toch doorzet baseert de onderneming op de op langere termijn verwachte groei in de luchtvaart van minstens 5 procent per jaar.

Schrempp en zijn financiële man M. Bischoff maakten duidelijk dat de financiële ruggesteun door Daimler-Benz het DASA mogelijk zullen maken die komende “knalharde jaren” door te komen.

Ook afgelopen jaar al vormde vliegtuigbouw met 44 procent van DASA's omzet van 17,2 miljard mark de grootste sector binnen de groep. Er werkten een kleine 40.000 man, bijna de helft van DASA's totale aantal werknemers van 81,870. De sector was tegelijk ook een van de weinige winstmakers in het concern. Eigenlijk was dat alleen te danken aan de winst van 670 miljoen mark van Deutsche Airbus.

Maar de malaise in de luchtvaartindustrie is dermate hevig en de orders voor nieuwe vliegtuigen blijven zo sterk achter dat in het lopende jaar ook bij Deutsche Airbus de resultaten zullen tegenvallen.

DASA leed vorig jaar een verlies van 341 miljoen mark tegenover een klein winstje van 50 miljoen in het voorafgaande jaar. Het netto resultaat werd vooral negatief beïnvloed door forse voorzieningen - ongeveer een half miljard mark - in verband met de afbouw van produktiecapaciteit en het schrappen van een kleine 8000 banen in de periode '93 en '94. Dat het bij deze al vorig jaar aangekondigde inkrimpingen blijft is volgens DASA lang niet zeker. “De hoogst onzekere situatie op het gebied van defensie-opdrachten stelt ons voor het probleem dat we onze produktiecapaciteit bijna niet kunnen plannen”, aldus Schrempp. Hij eiste op dat punt snel duidelijkheid van vooral de Duitse regering. “We moeten niet jammeren maar handelen” zei Schrempp. Hij wilde het sluiten van complete fabrieken in Duitsland niet uitsluiten maar voegde daar onmiddellijk aan toe: “Dat is onze allerlaatste optie. Wij zijn niet het management van de kaalslag."

Uiteindelijk wil DASA maximaal een kwart van zijn omzet halen in de defensiesector die thans nog aanzienlijk groter is.

Uiterlijk vanaf 1995 wil DASA een positieve bijdrage leveren aan het resultaat van moederconcern Daimler-Benz. DASA hoopt dat het dieptepunt in zijn activiteiten dan achter de rug is, al schrijft Schrempp in het jaarverslag dat “niemand precies weet hoever dat dat zich nog uitstrekt”.

DASA koestert de hoop dat de samenwerking met Fokker al op vrij korte termijn synergievoordelen zal opleveren. Een van de mogelijkheden daartoe is volgens Schrempp dat Fokker ook de verkoop ter hand zal nemen van Dorniers kleine turboprop-toestellen. Ook Dornier zat vorig jaar in de verliezen.

Over de toekomstige Fokker-produkten liet de DASA-top, desgevraagd, de nodige vaagheid bestaan. De Fokker 130, een verlengde versie van de F100, zal er vermoedelijk niet komen. Volgens Schrempp heeft Fokker zelf al geconstateerd dat dit toestel economisch voorlopig geen haalbare zaak is. Financieel directeur Bisschoff zei desgevraagd te verwachten dat zo'n soort vliegtuig er zeker zal komen, maar niet voor het jaar 2000 of 2005. De markt zal moeten bepalen of dat een verlengde F100 is of een geheel nieuw vliegtuig.

Een complicerende factor is dat DASA via Airbus al volop bezig is aan de ontwikkeling van een vliegtuig , de A319, in precies hetzelfde marktsegment. Fokker heeft in de samenwerking met DASA de leidende rol toebedeeld gekregen in het segment van straalvliegtuigen met 65 tot 130 zitplaatsen. Voor de A319 is evenwel een uitzondering gemaakt. DASA topman Schrempp verwacht dat de officiële lancering van de A319 - die al verschillende keren is uitgesteld - nu binnenkort kan worden verwacht.