Topman Crédit: Nederland wordt fiscaal Alcatraz

ROTTERDAM, 14 APRIL. Nederland wordt “een fiscaal Alcatraz”. Zodra de inwoners even de kans krijgen proberen ze te ontsnappen. Dat zei W. van Driel, sinds twee jaar bestuursvoorzitter van Crédit Lyonnais Bank Nederland (CLBN) gisteren bij de toelichting op het jaarverslag van bank.

Zeventigduizend Nederlanders hebben zich inmiddels in België gevestigd en daarmee is een vermogen van vijftig tot zeventig miljard gulden de grens overgestoken. De aanhoudende vermogensvlucht speelt de bancaire sector parten.

Crédit Lyonnais, de Rotterdamse dochter van de Franse staatsbank, probeert erop in te spelen en heeft inmiddels in Antwerpen een speciaal kantoortje opgericht met praktische informatie voor de fiscale vluchtelingen. “Hoe dat zit met verzekeringen en hypotheken en zo. Nee, geen fiscale informatie, die hebben ze meestal al gehad”, aldus Van Driel, sinds twee jaar bestuursvoorzitter bij Crédit Lyonnais.

Met name de fiscale fractiedeskundigen Vermeend (PvdA) en Vreugdenhil (CDA) - "het bureau Jansen en Jansens' - wekten de spotlust van de bankier. “Ik heb met vreugde kennis genomen van het EG-voorstel voor een bronbelasting op spaargeld. Die zou dan rond de tien procent komen te liggen. Tenzij Vreugdenhil en Vermeend er nog eens een milieubelasting van 35 procent op leggen”, aldus Van Driel.

De bankier hield een onderhoudende tirade over Nederland dat naar de verdoemenis dreigt te gaan. “Iemand moet het maar eens zeggen”, vond Van Driel en hij pleitte voor een “politiek radicaal andere koers”. Met de produktiviteit van de BV Nederland gaat het, anders dan politici beweren, al tien jaar lang de verkeerde kant op. Nog even en Nederland verliest zijn bestaansrecht, aldus de bankier.

De uitweidingen over de nationale economie zouden bijna de aandacht afleiden van de situatie bij CLBN. Vorig jaar haalde de bank een netto winst van 28,2 miljoen gulden, een daling van twee miljoen gulden ten opzichte van 1991. Bedragen die in het niet vallen bij de vele miljarden aan dubieuze leningen die werden verstrekt aan het Italiaanse zakenduo Fiorini en Parretti. Met het aantreden van Van Driel werden deze leningen overgenomen door de moederbank Credit Lyonnais in Parijs. Als gevolg van afboekingen op deze leningen moest de Franse staatsbank vorig jaar een historisch verlies incasseren.

Behalve de kredieten aan het “Fiorini en Parretti-complex” moest CLBN - naar verluidt onder druk van De Nederlandsche Bank - ook de portefeuille van 6,2 miljard gulden aan filmfinancieringen geleidelijk naar Parijs overhevelen. Het verlies aan inkomsten dat hierdoor onststond werd volgens de bank opgevangen door het sterke vierde kwartaal. Dat laatste was volgens Van Driel ondermeer te danken aan “windfall profits” door de valutaire onrust op de Europese markt, een actieve handel op de effectenbeurzen en een relatieve verbetering van de rentemarge.

Van Driel viel fel uit tegen het deel van de pers dat zijns inziens een verkeerde uitleg had gegeven aan de manier waarop de bank had geprofiteerd van een overwinst uit het eigen pensioenfonds. Vorig jaar ontving de bank een bijzondere bate van 51,3 miljoen gulden aan vrijgevallen overwinsten van het pensioenfonds.

Als betaler van de pensioenpremie kwam dit bedrag de bank ook toe, aldus Van Driel. Hij wees erop dat bij veel collega's een dergelijke vrijgevallen winst onzichtbaar in de personeelskosten wordt verwerkt. Dat de bijzondere baten in zijn geheel wordt toegevoegd aan de VAR, de stroppenpot van de bank, past volgens Van Driel in het beleid om het weerstandsvermogen van de bank op peil te brengen.

Dat het met de pensioenverplichtingen ook verkeerd uit kan pakken bleek uit de eenmalige kosten van 5,3 miljoen gulden die in 1992 aan bezoldigingen in rekening werden gebracht. Volgens Van Driel betreft het hier niet geheel nagekomen pensioenverplichtingen die aan het licht kwamen bij het vertrek van een aantal bestuursleden in 1991 en 1992. Een opmerkelijke zaak, aangezien het hier ondermeer om Van Driels voorganger J.J. Brutschi gaat. Deze moest na het langdurig verspreiden van onjuiste informatie over de betrokkenheid van de bank bij de financiële transacties van Parretti en Fiorini het veld ruimen. Hoe de nagekomen rekening zo hoog kon oplopen bleef evenwel enigszins onduidelijk. “Dit is een eenmalige kwestie, blij dat ik er vanaf ben”, zo vatte Van Driel de kwestie samen.

In de aanval toonde de bankier zich aanmerkelijk meer op zijn gemak. Het taaie gerucht dat de hoogrentende rekening waarmee CLBN met succes de particuliere markt bewerkt berust op een misverstand. “Dit is een uitermate goed geprijsd produkt waar we geld aan verdienen”, aldus Van Driel.