"Ontploffing bij Cindu door niet onderkende chemische reactie'

UITHOORN, 14 APRIL. De explosie vorig jaar bij het chemisch bedrijf Nevcin Polymers bv, onderdeel van het Cindu-concern in Uithoorn, kan zijn veroorzaakt door een chemische reactie die het bedrijf niet heeft onderkend. Zowel bij de normale receptuur als bij het verkeerde mengsel dat in het geval van de explosie bleek te zijn gebruikt kan hierdoor een oncontroleerbare reactie ontstaan. Dat blijkt uit een onderzoek dat DSM Research heeft gedaan naar de ramp op verzoek van Cindu, de arbeidsinspectie en de provincie Noord Holland.

Het onderzoeksrapport spreekt van een “onbekend fenomeen”. Deze uitkomst kan volgens Cindu-directeur A. Staalstra van invloed zijn bij de behandeling in hoger beroep in de vervolging van zijn bedrijf. Cindu werd in januari veroordeeld tot een boete van 220.000 gulden wegens overtredingen en misdrijven op het gebied van de bedrijfsveiligheid en het milieu.

De explosie bij Cindu kostte op 8 juli vorig jaar aan drie mensen het leven en elf raakten gewond. De oorzaak werd geweten aan een tikfout op een receptuur voor een harsketel. Hierdoor werd een verkeerd mengsel gebruikt. De rechtbank achtte bewezen dat Nevcin tekort heeft geschoten in de zorgplicht als werkgever. Zowel de officier van justitie als het bedrijf zijn in beroep gegaan tegen de uitspraak.

De reactie van directeur Staalstra op de nieuwste bevindingen: “Wij zijn aangesproken op onzorgvuldigheid en gebrek aan zorgplicht ten aanzien van de wet luchtverontreiniging en de Arbo-wet. Als uit onderzoek blijkt dat de ontploffing door een onbekende reactie is ontstaan na een bekende reactie, vraag ik me af of dat ons kan worden aangerekend.”

De explosie is door DSM Research in het klein nagebootst. Volgens Staalstra ging Cindu ervan uit dat ook bij een verkeerd mengsel in de eindfase alleen een eindprodukt van bikkelharde hars kon ontstaan. “Het had niet mogen leiden tot de enorme explosie”, zegt Staalstra.

Uit het DSM-onderzoek blijkt dat tussen de zes tot acht uren harsvorming ontstaat, maar daarna volgde in enkele seconden een tegengestelde reactie. De vaste hars viel daardoor in een keer uiteen tot gas waardoor het volume enorm toenam. Het gevolg was een explosie. Dit onbekend fenomeen had zich onder bepaalde omstandigheden ook kunnen voordoen als de juiste stoffen waren gebruikt, aldus de directeur.

Cindu heeft na de eerste resultaten in december alle grondstofleveranciers gewaarschuwd, zegt Staalstra. Hij weet niet in hoeverre andere bedrijven met dezelfde apparatuur en grondstoffen werken. Het rapport van DSM Research is in maart afgerond.

Inmiddels is bij de provincie Noord-Holland de vergunningprocedure voor de herstart van de installaties begonnen. Het bedrijf moet eerst de installaties aanpassen op basis van de diverse onderzoeken, waaronder dat van DSM-Research. Een besluit over de vergunning zal pas in het najaar vallen. Volgens Staalstra lijdt het bedrijf ruim een miljoen gulden verlies per maand.