Ombudsman pleit voor registratie doden in cel

DEN HAAG, 14 APRIL. Minister Dales (binnenlandse zaken) en minister Hirsch Ballin (justitie) moeten “ten spoedigste overgaan tot een landelijke registratie van (pogingen tot) suïcide en van sterfgevallen om andere redenen in politiecellen”. Dat heeft de Nationale Ombudsman, mr.drs. M. Oosting, geconcludeerd op grond van een klacht van de Coornhert-Liga, de vereniging voor strafrechthervorming.

“Wanneer de politie personen insluit in een cel, heeft zij een bijzondere en zwaarwegende verantwoordelijkheid voor de gezondheid en veiligheid van die personen. Van de politie mag dan ook op dit punt een maximale inspanning en zorg worden verlangd,” aldus de Ombudsman. Naar zijn mening behoort nauwkeurige registratie daartoe: “Het is van groot belang dat de desbetreffende gegevens ook landelijk worden geregistreerd,” aldus Oosting. “De beschikbaarheid van kwantitatieve gegevens draagt immers bij tot inzicht in de aard en de omvang van het probleem en is onontbeerlijk voor het treffen van preventieve maatregelen.”

De Coornhert-Liga heeft in het verleden bij herhaling gewezen op het belang van landelijke registratie en gevraagd om invoering van een systeem. De ministers van binnenlandse zaken en justitie hebben even zovele malen dat belang onderschreven, maar hebben steeds geweigerd daadwerkelijk met die registratie te beginnen. Vorig jaar mei gaven de bewindslieden te kennen pas met invoering van een registratiesysteem te willen beginnen als de gewijzigde Politiewet wordt ingevoerd en de politie is gereorganiseerd.

De Ombudsman is het oneens met de bewindslieden, dat de Politiewet de enige grondslag zou bieden voor een dergelijk systeem. Volgens hem zou dat ook kunnen op grond van een richtlijn. Bovendien zijn Dales en Hirsch Ballin voorbijgegaan aan een eerdere aanbeveling van de Ombudsman, waarin hij heeft gesteld dat bij de reorganisatie van de politie aandacht zou moeten worden besteed aan de registratie van gegevens van in politiecellen ingesloten personen. Ten onrechte beroepen de ministers zich op het feit dat de invoering van een registratie veel voorbereidingstijd zou eisen, meent de Ombudsman.

Pag 2: Landelijke registratie van belang

Het opstellen van een adequaat registratie-formulier vergt veel minder tijd dan de invoering van een nieuwe Politiewet, stelt Oosting. “Gelet op het grote belang van een dergelijke registratie had veeleer mogen worden verwacht dat intussen al zou zijn besloten tot invoering op korte termijn,” aldus de Ombudsman.

Enkele jaren geleden wees de Coornhert-Liga al op het belang van een landelijke registratie op grond van een onderzoek van Justitie in 1987. Daaruit was naar voren gekomen dat het aantal suïcides en pogingen daartoe in huizen van bewaring en gevangenissen sterk was toegenomen in de twintig jaar daaraan voorafgaand. Ook was uit dat onderzoek gebleken dat suïcidaal gedrag vooral plaats vindt tijdens de eerste periode van detentie. Dat rechtvaardigde de veronderstelling dat het probleem ten aanzien van politie-cellen nog omvangrijker zou kunnen zijn dan ten aanzien van huizen van bewaring en gevangenissen.

De noodzaak van registratie kwam begin dit jaar opnieuw aan de orde, toen een Turkse metaalgieter in het ziekenhuis overleed, nadat hij eerder in Venlo was gearresteerd op grond van vermeende dronkenschap. Naar later bleek was de man achter het stuur van zijn auto getroffen door een hersenbloeding en zonder enig medisch onderzoek in een politie-cel gezet. Of de man daadwerkelijk is overleden aan de gevolgen van onzorgvuldig handelen van de politie is echter nog altijd onderwerp van onderzoek. Eind 1991 pleegde een man uit Hoorn suïcide in een politie-cel. Ook in zijn geval had de politie verzuimd medische hulp in te roepen, terwijl daar op grond van de geldende "Richtlijn inzake behandeling van zich onder de zorg van de politie bevindende personen' alle aanleiding toe was.

Dergelijke gevallen komen volgens de Coornhert-Liga bij toeval aan het licht en er bestaat geen enkel inzicht in de frequentie van overlijdensgevallen in politie-cellen, zo heeft de Liga geklaagd. Alleen wanneer meer inzicht bestaat in de schaal waarop deze incidenten plaats hebben kan daadwerkelijk aan preventie worden gedaan, zo stelt de Liga.