Londen, Peking weer in gesprek over Hongkong

LONDEN, 14 APRIL. Londen en Peking hervatten op 22 april de besprekingen over Hongkong, maar de Britse gouverneur Chris Patten en zijn staf maken geen deel uit van de Britse delegatie. Het akkoord over de hervatting van de besprekingen, in de aanloop tot Hongkongs opheffing als Britse kroonkolonie, in 1997, werd gisteren in Londen aangekondigd. Ontkend werd dat er van Britse zijde water in de wijn is gedaan.

De overeenkomst volgt op maandenlange beschuldigingen van de zijde van Peking, veelal via persoonlijke aanvallen op Patten in de pro-Chinese pers, gericht tegen de democratische hervormingen die Patten Hongkong wil meegeven vóór het aan China wordt afgestaan. De besprekingen over die hervormingen in Hongkongs wetgevende vergadering worden nu voorlopig uitgesteld.

Chris Patten noemde de hervatting van de besprekingen gisteren, in Londen, “een overwinning van het gezond verstand”. Hij beloofde een constructieve en creatieve opstelling van Britse zijde, zodat de uitkomst “eerlijk, open en aanvaardbaar voor de bevolking van Hongkong” kan zijn. Patten hield vol dat het nooit de bedoeling was geweest dat hij zich persoonlijk zou bezig houden met de besprekingen over de toekomst van de kroonkolonie. Die zullen nu van Britse zijde worden gevoerd door de Britse ambassadeur in Peking, Sir Robin McLaren, en van Chinese zijde door de onderminister voor buitenlandse zaken, Jiang Enzhu. Sir Robin wordt “ondersteund” door leden van Pattens staf, aldus de bewoordingen van het officiële communiqué.

Deze formulering, zeggen diplomaten, heeft het voor de Volksrepubliek mogelijk gemaakt de besprekingen te hervatten. Peking brak die in maart af, naar Patten toen tegen zijn wetgevende vergadering zei omdat Groot-Brittannië en China het niet eens konden worden over de formulering van een aankondiging die hervatting van de besprekingen zou inluiden. De gouverneur zei toen ook: “Pogingen om de status van regeringsvertegenwoordigers in Hongkong te degraderen zouden geen erg hoopvol begin zijn bij het aanvangen van besprekingen over de politieke toekomst van Hongkong.”

Pattens beleid is er op gericht wetgeving aanvaard te krijgen die de bevolking van Hongkong in staat stelt in 1994 en 1995 verkiezingen te houden. Dat streven is volgens China een schending van eerdere afspraken over het tempo van democratische ontwikkeling. De Volksrepubliek staat erop dat die voorstellen worden ingeslikt. In het communiqué van gisteren, dat gelijktijdig in Peking werd uitgegeven, wordt die eis echter met geen woord genoemd. Dat neemt niet weg dat hier de verwachting is dat er lang en moeizaam onderhandeld zal moeten worden.