Nieuwe plannen

DE STUKKEN VALLEN op hun plaats. De afgelopen dagen hebben nieuwe helderheid verschaft over de economische koers van een paar grote industrielanden. Japan heeft vanmorgen een stimuleringspakket van buitenproportionele omvang aangekondigd om de kwakkelende economie van nieuwe brandstof te voorzien. In Frankrijk hebben bestendiging van de politiek van de "franc fort' en de aankondiging dat de Banque de France binnenkort wettelijk onafhankelijk van het ministerie van financiën zal worden, de positie van de franc versterkt. De nieuwe conservatieve regering voelt zich sterk genoeg staan om een verlaging van de rente met twee punten, die vanmorgen werd aangekondigd, te kunnen dragen.

Het economische beleid van premier Balladur toont een zweem van verschil met dat van zijn socialistische voorganger Bérégovoy. Op hoofdlijnen is sprake van voortzetting van de lijn die Frankrijk in Maastricht heeft uitgezet. Dat brengt de Frans-Duitse samenwerking een stap verder in de richting van het Franse streven naar een bilaterale monetaire unie. Al zal de Bundesbank aan de andere kant van de Rijn zijn ingeslepen argwaan over de Franse belangstelling voor een greep op het Duitse monetaire beleid niet op stel en sprong prijsgeven. Voor Nederland, dat afwijzend staat tegenover een Frans-Duits politiek akkoord over monetaire versnelling, beloven de komende maanden interessante ontwikkelingen. Nederland houdt, evenals de Bundesbank en de Duitse regering, vast aan het schema van "Maastricht' dat pas tegen het einde van de eeuw voorziet in een gemeenschappelijke munt, een gemeenschappelijk monetair beleid en een Europese centrale bank. Groot-Brittannië heeft zich evenals Italië na de smadelijke afgang van het pond en de lire, september vorig jaar, buiten de discussie geplaatst.

Groter vertrouwen in de stabiliteit van de munten in de kerngroep van de Europese Gemeenschap draagt bij tot renteverlaging en herstel van de economie. In Japan wordt het economisch vertrouwen opgepompt met een tweede stimuleringspakket binnen een jaar. Na de euforie van sterke groei die uitliep op schaamteloze speculatie stuurde de Japanse overheid vanaf 1990 aan op purificatie. De luchtbel van extreem hoge beurskoersen en grondprijzen liep gecontroleerd leeg maar met de dreiging van een scherpe recessie en terugval in de binnenlandse vraag begon de Japanse regering een infuus van stimuleringsmaatregelen aan te leggen. Acht maanden geleden bedroeg de injectie 10,7 biljoen yen (155 miljard gulden), vandaag 13,2 biljoen yen (211 miljard gulden). Dat is, ter vergelijking, evenveel als de totale Nederlandse begroting en ruim zeven keer zoveel als het stimuleringspakket dat president Clinton voor de Verenigde Staten in gedachten heeft.

MOCHT HET WESTEN in zelfgenoegzame tevredenheid hebben gemeend dat Japan na het uiteenspatten van de luchtbel-economie als een economische supermacht kon worden afgeschreven of dat Japan zich naar de Angelsaksische beginselen van markteconomie zou schikken, dan is het uit deze droom geholpen. Japan komt terug van tijdelijk weggeweest.