Choreografieën van Petronio verstrikt in wens tot provoceren

Gezelschap: Stephen Petronio Company. Programma: Middlesex Gorge; choreografie: Stephen Petronio; muziek: Gareth Jones; kostuums: H. Petal en ½ Wrong plus Laytext; choreografie: Stephen Petronio; muziek: Igor Strawinsky; kostuums: Manolo; licht: Ken Tabachnick. Gezien: 12/4 Muziektheater Amsterdam, daar nog te zien 14 en 15/4.

Het zat het Amerikaanse gezelschap van Stephen Petronio niet mee de eerste avond van hun gastoptreden in het Muziektheater. Paspoortperikelen verhinderden Petronio's komst, waardoor zijn in het programma aangekondigde solo moest komen te vervallen en het zevenkoppige gezelschap voor de taak stond de officiële wereldpremière van het in opdracht van het Muziektheater gemaakte ½ Wrong plus Laytext zonder steun en supervisie van de artistiek leider en choreograaf uit te voeren. Naar verwachting zal Petronio wel bij de volgende voorstellingen aanwezig zijn. Petronio's werk is niet onbekend in Nederland. Hij trad met zijn groep op in het Holland Festival 1988, maakte een werk voor de Rotterdamse Dansgroep en was in 1990 in het Springdance Festival te zien. De eerste optredens waren verrassend vanwege de dynamische aanpak, de onvoorspelbaarheid van de bewegingen en de knap gestructureerde chaos in de choreografieën. Latere voorstellingen stelden mij teleur en ook het nu gepresenteerde programma kon mij niet tot enthousiasme brengen. In het programmaboekje doet Petronio uitspraken als: “Ik denk dat het belangrijk is de mensen visueel wakker te schudden” en “Voor mij is het van belang mensen te provoceren, te jennen en niet om aan hun verwachtingspatroon te voldoen”. Van visueel wakker schudden is helaas geen sprake en al die fysieke agressie, al die losslingerende ledematen en roterende heupen bieden geen verrassingen meer en van een hand in een kruis of een totaal bloot vrouwenlichaam wordt niemand meer opgewonden of geïrriteerd. Ook het choreografische concept waarin dansers willekeurig op en af gaan en bewegingsfrases gevarieerd in de ruimte gezet worden, is overbekend en Petronio's dansers hebben niet de kwaliteiten en de persoonlijkheid om het toch spannend te maken. Middlesex Gorge, een werk uit 1990 kabbelt maar voort op de dreunende rockmuziek van Gareth Jones. Dan zitten er best interessante fragmenten in. En het nieuwe werk ½ Wrong plus Laytext biedt eveneens weinig opwindends. Het lijkt te gaan over macht, over seksuele bevrijding, over verloren onschuld en over de problematiek van aids. Petronio gebruikt daarvoor Strawinsky's monumentale compositie Le Sacre du Printemps en onderbreekt die met teksten van onder anderen Madonna die uiteraard met seksualiteit te maken hebben. Ondanks dat gegeven heeft de choreografie niets sensueels, al willen die wijd gespreide benen en de uitdagend omhoog en naar voren geworpen bekkens dat wel suggereren. Vreemd genoeg komt het heftige bewegingsmateriaal zelfs wat braaf over ten opzichte van de enorme drift en het complexe, geraffineerde ritme van Strawinsky's muziek. Petronio heeft zich danig vertild en lijkt verstrikt te raken in zijn wens tot provoceren en het maken van wereldomvattende statements. Jammer, want vijf jaar geleden behoorde hij tot de jonge generatie van interessante dansmakers, waarvan veel te verwachten viel. Die beloftes heeft hij niet kunnen inlossen.