Omgang met Janmaat probleem voor politici

DEN HAAG, 10 APRIL. De houding ten opzichte van de Centrumdemocraat drs. J. Janmaat is voor veel Tweede-Kamerleden nog steeds een probleem. Hij mag niet doodgezwegen worden, zo werd onlangs tijdens een forumbijeenkomst in Den Haag nadrukkelijk gesteld, maar hoe men wel met hem moet omgaan blijft voor velen onduidelijk.

“Ik vind de ideeën van de man eng en ik wil niet met hem discussiëren”, zegt J. Kohnstamm (D66). Aanvankelijk luisterde Kohnstamm dan ook niet als Janmaat het woord voerde. “Tegenwoordig doe ik dat wel, om hem met één ijzersterke zin terecht te kunnen wijzen. Zodra je je boosheid laat overheersen werkt dat averechts.”

Voor de politieke partijen vormt de groei van de Centrum Democraten in de opiniepeilingen een bron van zorg en nervositeit. De partij van Janmaat staat in de prognoses al enige tijd op vijf Kamerzetels.

Volgens de Amsterdamse politicologen F. Elbers en M. Fennema is een boycothouding niet zinvol. In hun deze week uitgekomen boek Racistische partijen in West-Europa bepleiten zij het met argumenten bestrijden van politici als Janmaat en “de argumenten van de Nederlandse politici zijn doorgaans zwak.”

De D66'er Kohnstamm wil opnieuw afspraken maken met andere partijen. “Negen jaar geleden maakten we al afspraken nadat iedereen elkaar de schuld gaf van het aantal stemmen voor de Centrum Partij in Almere.”

Bij andere Kamerleden bestaat voorlopig weinig animo voor het maken van gerichte afspraken. H. Dijkstal (VVD) gaf op de forumbijeenkomst al aan Janmaat als een gewoon parlementariër te zien en behandelen. Ook V. van der Burg (CDA) vindt dat een gekozen partij normaal moet worden behandeld. Of zoals J. Krajenbrink (CDA) zegt: “Gewoon doen is het allerbeste.”

Krajenbrink denkt dat het isoleren van de CD in het voordeel van de partij werkt. “Wanneer een partij overkomt als de "underdog', krijgt ze de sympathie van twijfelende kiezers.”

Het doodzwijgen van de CD vinden de meeste Kamerleden een verkeerde aanpak. Toen Janmaat net lid van de Tweede Kamer was liep menig parlementariër demonstratief weg wanneer hij het woord voerde. Achteraf ziet men in dat die houding het weinig effectief is geweest.

“Weglopen was een goed gebaar om Janmaat duidelijk te maken dat hij alleen staat”, aldus P. Lankhorst (Groen Links). “Doodzwijgen lijkt mij niet juist, maar zolang een Kamerlid mensen kwetst met zijn uitlatingen moet hij niet teveel aandacht krijgen.”

De partijen hebben intern geen afspraken gemaakt over hun houding ten opzichte van de Centrum Democraten. Volgens PvdA-voorlichter D. Ishta moet de politiek zich richten op de CD-stemmers en niet op de vertegenwoordiger. “Want één CD-lid kun je nog negeren, maar wat als het er vier worden?”