Ter Veld pakt fraude met bijstand aan; Bewijslast voor alleenstaande

DEN HAAG, 9 APRIL. Staatssecretaris Ter Veld (sociale zaken) vindt dat een bijstandsgerechtigde in principe een uitkering van 50 procent van het minimumloon moet ontvangen, tenzij hij of zij kan aantonen alleenstaande te zijn. In dat geval krijgt de bijstandsgerechtigde, net als nu, 70 procent.

Met deze omkering van de bewijslast hoopt Ter Veld het werk van sociale diensten bij de bestrijding van fraude met uitkeringen te vereenvoudigen. Zij heeft haar plan voorgelegd aan het kabinet, dat er bij de besprekingen over de rijksbegroting voor volgend jaar een besluit over wil nemen.

In de Tweede Kamer kan Ter Veld op brede steun rekenen, omdat zij met haar voornemen tegemoetkomt aan suggesties die zowel CDA, PvdA als VVD al eerder heeft gedaan. Ook de Werkgroep Bijstand van de Tweede Kamer heeft vorige maand gesuggereerd een uitkering van 50 procent als principe te nemen en de bewijslast in het geval een hogere uitkering wordt gevraagd naar de uitkeringsgerechtigde te verschuiven.

Het Tweede-Kamerlid Bijleveld-Schouten (CDA) beschouwt het voornemen als “een belangrijke stap” op weg naar een betere bestrijding van fraude. Kalsbeek-Jasperse (PvdA) meent eveneens dat sprake is van een verbetering. “Ik vind wel dat mensen die echt alleenstaand zijn er in elk geval niet op achteruit mogen gaan.”

Recent onderzoek in onder meer Groningen en Amsterdam heeft uitgewezen dat juist met de zogenoemde leefvormen in de bijstand veel fraude voorkomt. Samenwonenden beweren in zo'n geval alleenstaande te zijn of slechts "voordeurdelers'.

Door de wetgeving te versimpelen hoopt Ter Veld deze frauduleuze praktijken te beperken. In de huidige situatie moet een sociale dienst aantonen dat iemand geen alleenstaande is om de uitkering te kunnen verminderen.

Voor de VARA-televisie zei Ter Veld gisteravond: “We hebben geprobeerd alle eerlijkheid in de Bijstandswet zelf te stoppen. Ik wil nu een strenger en simpeler systeem met meer bevoegdheden voor de gemeenten om maatwerk te leveren.”

Pas als de gemeente, c.q. de sociale dienst, ervan overtuigd is dat iemand recht heeft op meer dan de standaarduitkering van 50 procent, gebeurt dat ook, zo is de bedoeling. De sociale diensten hebben er vorig jaar zelf op aangedrongen het aantal verschillende normen voor uitkeringen te beperken en gemeenten meer de mogelijkheid te bieden maatwerk te leveren.

Gezinnen (met beide ouders) of mensen die op vergelijkbare wijze samenwonen krijgen op het ogenblik in totaal een 100-procents-uitkering ofwel een basisbedrag van 1.760 gulden per maand. Eén-oudergezinnen krijgen 90 procent daarvan, alleenstaanden van 23 jaar en ouder 70 procent en woningdelers elk 60 procent. Van degenen die nu een bijstandsuitkering krijgen heeft 57 procent de alleenstaandentoeslag. Voor de VARA-televisie zei Ter Veld gisteravond: “Ik wil af van het automatisme waarmee iedereen 70 procent krijgt”. Zij denkt daarmee op den duur een paar honderd miljoen gulden te besparen.