Serviërs vinden munitie in auto VN

SARAJEVO, 9 APRIL. De VN hebben gisteren met hun pogingen om in Bosnië humanitaire hulp te verlenen zowel succes geboekt als een zware tegenslag geïncasseerd. De VN slaagden erin de evacuatie van Srebrenica te hervatten; in Sarajevo echter troffen Servische soldaten munitie aan in een VN-vrachtwagen met hulpgoederen voor de moslims. Bovendien werd de VN-bevelhebber in Bosnië gisteren door de Serviërs bewust vernederd.

De ontdekking van duizenden kogels in een vrachtwagen met hulpgoederen voor de belegerde inwoners van Sarajevo wordt gezien als een ernstige tegenslag voor de VN. De vrachtwagen werd voor controle door Bosnisch-Servische soldaten aangehouden op de weg van het vliegveld naar de stad. Onder zakken meel troffen zij duizenden kogels en zakken kruit aan. De vondst was een bevestiging van de periodiek herhaalde beschuldiging van de Serviërs dat de humanitaire konvooien van de VN worden misbruikt om de moslims met militaire goederen te bevoorraden - een beschuldiging die de VN steeds hebben tegengesproken.

De Servische televisie was gisteren bij de controlepost snel ter plaatse om het incident vast te leggen. “VN-vredestichters hebben opnieuw aangetoond dat ze zich bezig houden met het smokkelen van wapens voor de moslims, onder het mom van humanitaire hulp”, aldus de nieuwslezer van tv-Belgrado.

De woordvoerster van de VN-hulporganisatie UNHCR, Lyndall Sachs, zei dat “we ons midden in een oorlog bevinden” en dat “misbruik wel haast moet voorkomen”. De Bosnische moslims reageerden met ongeloof. “U maakt een grapje. Als u geen grapje maakt weet ik niet wat ik moet zeggen”, aldus generaal Vahid Karavelic in Sarajevo.

Pag.5: Evacuatie Srebrenica

De VN registreerden in Srebrenica wel een belangrijk succes: ze slaagden erin rond 1500 vrouwen, kinderen en bejaarden te evacueren uit de belegerde moslim-enclave. Twee keer eerder waren VN-hulpkonvooien deze week gedwongen leeg uit de stad te vertrekken omdat de moslim-bevelhebbers weigerden in te stemmen met een hervatting van de evacuatie. Bovendien deden zich gisteren geen incidenten voor die mensen het leven kostten; wel kwam het tot chaos en ernstige vechtpartijen. Bij twee eerdere gelegenheden werden vluchtelingen doodgedrukt in het gedrang bij of op de vrachtwagens.

Het enige incident rond de nieuwe evacuatie deed zich voor toen de VN-vrachtwagens op weg waren naar Srebrenica. Ze werden in het naburige dorp Bratunac tegengehouden door Servische burgers, die zich volgens een VN-woordvoerder schuldig maakten aan “lichte vormen van plundering” van de voor de moslims bestemde hulp; ze maakten ook - niet voor het eerst - bezwaar tegen de hulpverlening aan de moslims en voerden aan dat ze zelf ook hulp nodig hebben.

Generaal Philippe Morillon, de bevelhebber van de VN-troepen in Bosnië, vormde gisteren bij Zvornik het middelpunt van een veel ernstiger incident. Morillon was een dag eerder van Sarajevo naar Srebrenica vertrokken om met zijn aanwezigheid de veiligheid van de 60.000 burgers te garanderen en toe te zien op het ordelijk verloop van de evacuatie. In Zvornik stuitte de Franse generaal op woedende Servische burgers die zijn auto insloten, die bekladden, hem bedreigden en hem uitscholden voor “Hitler”. Ze verweten hem woordbreuk, een verwijzing naar de recente afspraak, dat de Serviërs instemmen met het vertrek van vluchtelingen uit Srebrenica op voorwaarde dat 18.000 Servische inwoners uit de moslimstad Tuzla mogen worden geëvacueerd.

Morillon werd ontzet door de Servische generaal Manojlo Milovanovic, die hem vertelde dat de rond driehonderd boze inwoners van Zvornik “gelijk” hadden met hun actie. Hij voegde Morillon toe dat deze niet zou kunnen doorrijden naar Srebrenica en dat hij hem zou voorgaan naar het naburige Caparde. Daarop stapte de Servische generaal in een helikopter en steeg op, gevolgd door Morillon met zijn pantserwagen. De vernedering van Morillon door de Serviërs werd gecompleteerd door Milovanovic' gebruik van de helikopter, een schending van het vliegverbod dat de VN voor Bosnië hebben afgekondigd. Voor hij opsteeg en vertrok sprak Milovanovic de Servische demonstranten toe. In die toespraak suggereerde hij dat het incident afgesproken werk was: “Jullie hebben gedaan wat ik wilde, want ik ben in het akkoord [over de evacuatie van Tuzla] in de luren gelegd.”

De afgesproken evacuatie van Servische inwoners van Tuzla wordt volgens de VN bemoeilijkt door het feit dat de leden van de Servische minderheid deze stad helemaal niet willen verlaten. (Reuter, AP, AFP)