Ingo Maurer Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat ...

Ingo Maurer Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam. T/m 16 mei. Dag. 11-17u. Galerie Binnen, Keizersgracht 82, Amsterdam. T/m 15 mei. Di t/m za en de eerste zo van de maand 12-18u. Prijzen van 240 tot 2600 gulden.

Engels design VormVast, Liesboslaan 291, 4838 EV Breda, ma t/m vr 10-18u, za 10-17u. T/m 11 mei. Prijzen van 850 tot 6500 gulden.

Unica & Replica Unica & Replica, Mauritsweg 30a, Rotterdam. T/m 25 april. Do t/m zo 13-17u. en op afspraak, tel. 010-4771074. Prijzen van 450 tot 6250 gulden.

Ingo Maurer

Voor het eerst laat de internationaal bekende lichtontwerper Ingo Maurer (60) uit München zijn werk in Amsterdam zien: in het Stedelijk Museum nieuwe, meer conceptuele ontwerpen, in Galerie Binnen zijn collectie. Hij paart state of the art-technologie aan gevoel voor humor en een vormgeving die volstrekt niet technisch of gladjes aandoet. Hij heeft de elektriciteit getemd en tegelijkertijd bevrijd.

Maurer was een van de eerste die halogeenlicht op een onorthodoxe manier wist toe te passen: dwars door een ruimte spande hij lange zwakstroom-draden en hing er metalen sprieten of kabels overheen met lampjes eraan. Zijn nieuwere werk is voor een groot deel gebaseerd op "touchtronics'. De warmte van je hand doet het licht zachter of feller branden; met een zachte tik zet je de lamp aan of uit. Deze high-tech wordt onzichtbaar verpakt in eenvoudige materialen: geplastificeerd papier, golfplaat, matte spiegels, soms zelfs veren. De uitvoering wordt streng bewaakt: met zijn ruim vijftig medewerkers produceert hij zijn ontwerpen zelf. Van hen kwamen er acht mee naar Nederland om de tentoonstellingen in te richten.

Sinds ruim drie jaar werkt Maurer, die als typograaf werd opgeleid, regelmatig samen met architecten en ontwerpers. Met Ron Arad, een Engelsman van Israelische afkomst, zal hij de nieuwe opera van Tel Aviv inrichten die nu in aanbouw is; met de Tjechische ontwerper Borek Sipek werkt hij aan de nieuwe inrichting van de feestzalen in de Praagse Burcht.

Behalve eigen ontwerpen wordt incidenteel werk van anderen in de "Ingo Maurer Design'-collectie opgenomen. Een daarvan is een ontwerp van het Nederlandse duo Frans van Nieuwenborg en Martijn Wegman: de Laplamp Delight, een eenvoudig peertje waar een "theedoek' van glanzende, brandvrije kunststof omheen is gedrapeerd.

Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam. T/m 16 mei. Dag. 11-17u. Galerie Binnen, Keizersgracht 82, Amsterdam. T/m 15 mei. Di t/m za en de eerste zo van de maand 12-18u. Prijzen van 240 tot 2600 gulden.

Engels design

VormVast is naar eigen zeggen een "design / binnenhuisadvies- centrum / galerie', die sinds drie jaar is gevestigd op de grens van Breda en Etten-Leur. Het gebouw, een oude school, heeft iets weg van het Haags Gemeentemuseum, met een opeenvolging van ruime zalen en kabinetten waarin een selectie van de mooiste, en prijzigste, meubelen staan die in Europa worden geproduceerd.

VormVast organiseert ook regelmatig wisselende exposities, zoals nu van Engels design. De hausse aan belangstelling voor vormgeving die begin jaren tachtig ontstond, maakte het voor veel ontwerpers mogelijk zich op unica te richten. Omdat ze zich weinig gelegen lieten liggen aan de eisen van de industriële vervaardiging, konden ze het grensgebied tussen het meubel en de autonome kunst verkennen. Die vrijheid leverde wonderlijke en schokkende dingen op, zoals Danny Lane's chaise longue van glas, Ron Arads fauteuils als grillige wolken van hooggepolijst staal en Tom Dixons sensuele slinger van gevlochten riet die in zijn vorige of volgende leven een stoel was of wordt.

Arad en Dixon zijn twee van de oudste van de negen ontwerpers die vertegenwoordigd zijn op de expositie bij VormVast. Arad toont een kruk uit bovengenoemde serie, Dixon een transparante stoel die uit talloze aan elkaar gelaste stukjes metaal is samengesteld. Volgens de galerie heeft de Italiaanse fabrikant Cappelini besloten deze stoel in produktie te nemen. De GRP-stoel van Mark Robson, een stekelige amoebe in blauw plastic op drie poten, maakte deel uit van de tentoonstelling "Image et Objet' in het Centre Pompidou. Net als Rietveld onderzoekt Robson het maken van een meubel uit één stuk - maar met een totaal andere uitkomst. De in Frankrijk geboren, in Italië opgegroeide en nu in Engeland wonende Cebuan de la Rochette de Beaucastel houdt zich meer met vorm en kleur bezig: haar bijdrage bestaat uit een kokette kruk bekleed met changeant roze, gesmokte glansstof. Bekleding van gepolijst haaievel schijnt ook tot de mogelijkheden te behoren. Echt iets voor de vanity table van Gina Lollobrigida.

De grote verrassing is de Nederlandse Marre Moerel, die nu in Engeland woont en de expositie bij VormVast heeft aangedragen. Zij is eigenlijk beeldhouwer, maar studeerde twee jaar geleden af in meubelontwerp aan het Royal College of Art. Haar meubels zijn inderdaad zeer sculpturaal, bijvoorbeeld de roestvrij stalen "Blotter' (vloeiblok) die het midden houdt tussen een chaise longue en een schommelstoel. Haar met stof, fineer en bont beklede krukken zijn ook bijzonder: uitvergrote servetringen op hun kant, om het oneerbiedig te zeggen, die dankzij de constructie en een laag schuim licht veren. Helaas schijnt Moerel het toegepaste van meubels toch te lastig te vinden en wil ze weer gaan beeldhouwen.

VormVast, Liesboslaan 291, 4838 EV Breda, ma t/m vr 10-18u, za 10-17u. T/m 11 mei. Prijzen van 850 tot 6500 gulden.

Unica & Replica

In een woonhuis op de eerste verdieping aan de Rotterdamse Mauritsweg bevindt zich de eerste tentoonstelling van Unica & Replica. Voor deze primeur heeft glas- en keramiekkunstenaar Hans van Benthem, tevens een van de veertien deelnemers, zichzelf naar een zijkamer verbannen en zijn fraaie woonkamer als tentoonstellingsruimte ingericht. Dat kan volgende keer anders zijn, want U & R is geen galerie met een vast adres, maar een "agentschap'. Het initiatief, van de Rotterdamse kunstenares en theatervormgeefster Gabriëlle Anceaux, is bedoeld om beeldende kunstenaars aan te zetten tot het maken van toegepaste kunst en ze daarvoor een podium te bieden.

Met veel verve en vrolijkheid plegen de veertien deelnemers hun kunstzinnig overspel. De objecten lopen uiteen van tafels, kasten en boekenkasten tot glas, keramiek en zelfs een tapijt. Zo heeft beeldhouwster Barbara Kletter een beeldschone kandelaar gemaakt van graniet en roestvrij staal, dezelfde materialen waarmee ze in 1990 voor een beeldentuin in Zoetermeer de omtrekken natekende van een monumentaal buitenhuis dat daar in de achttiende eeuw had gestaan. De grafische vormgevers van de groep Limage Dangereuse maakten een theeblad van glas met handgrepen van takken en de schilders Conti Hermenet en René van Bruggen die samen onder de naam Sis Josip opereren, zetten een schilderij om in een handgeknoopt kleed.

Er zijn speciaal voor Unica & Replica ook nieuwe samenwerkingen ontstaan. Beeldhouwer Pieter den Hartog en glasblazer Miranda van der Waal maakten samen een lamp. Liesbeth van Ginneken, die normaal schildert en objecten maakt, schakelde haar vader in voor het maken van een staande kast uit oude vloerplanken.

Voorlopig zijn alle ontwerpen unica; de replica komen wellicht in een later stadium aan de orde. Het is te hopen dat het er inderdaad van komt, want het eerste experiment is geslaagd en er zijn ontwerpen bij die zeker een breed publiek zullen aanspreken.

Unica & Replica, Mauritsweg 30a, Rotterdam. T/m 25 april. Do t/m zo 13-17u. en op afspraak, tel. 010-4771074. Prijzen van 450 tot 6250 gulden.