Hof roept Joegoslaviëop genocide in Bosniëte helpen verhinderen

DEN HAAG, 9 APRIL. Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft gisteren Joegoslavië (Servië en Montenegro) opgeroepen, alles te doen om “elke daad van genocide” in Bosnië-Herzegovina te voorkomen.

Het Hof reageerde met deze voorlopige uitspraak - de definitieve kan nog maanden op zich laten wachten - op een vorige maand door Bosnië ingediende klacht over daden van volkerenmoord door de Serviërs in Bosnië.

Bosnië had met zijn klacht tegen Joegoslavië gehoopt op een duidelijke vaststelling, door het Hof, dat in Bosnië daden van genocide zijn gepleegd en dat ze zijn gepleegd door Serviërs, met moslims als belangrijkste slachtoffer. Bovendien hoopte Bosnië dat het Hof zou overgaan tot een aanbeveling, de republiek uit te zonderen van het internationale wapenembargo dat in VN-verband is afgekondigd tegen alle voormalige Joegoslavische deelrepublieken.

Het Hof gaf Bosnië in de uitspraak maar zeer gedeeltelijk zijn zin. Of er tot op heden genocide is gepleegd, werd niet met zoveel woorden vastgesteld, laat staan dat Serviërs werden genoemd als de daders van zulke daden. Ook op het punt van het wapenembargo deed het Internationaal Gerechtshof geen uitspraak.

Wel echter waren de rechters duidelijk in hun indirecte toewijzing van de verantwoordelijkheid: “De Federale Republiek Joegoslavië (Servië en Montenegro) moet onmiddellijk alle maatregelen die haar ter beschikking staan nemen om daden van genodice te voorkomen”, zo werd beslist. Daarnaast moet Joegoslavië er zorg voor dragen dat “militaire, para-militaire en ongeregelde gewapende eenheden” onder Joegoslavische controle ophouden met genocidale acties in Bosnië. De eerste uitspraak was unaniem; de tweede werd genomen met een tegenstem, die van de Russische rechter Nikolaj Tarassov.

De Bosniërs toonden zich over de uitspraken van het Hof zeer tevreden. Hun belangrijkste advocaat, de Amerikaan Francis Boyle, sprak van “een overweldigende overwinning”. “Vijftig jaar geleden, toen de joden werden bedreigd met uitroeiing, keek de wereld de andere kant uit en liet het gebeuren. We vragen de wereld nu niet de andere kant uit te kijken.” De Bosnische VN-ambassadeur Saçirbey zei gisteren in New York dat hij met de uitspraak de Veiligheidsraad wil overtuigen van de noodzaak, het wapenembargo tegen Bosnië op te heffen.

Ook de Joegoslaven uitten zich echter tevreden over de uitspraak van het Hof. De Joegoslavische zaakgelastigde in Den Haag, Zivkovic, stelde vast dat het Hof niet heeft vastgesteld dat Joegoslavië is betrokken bij genocide, dat het geweld in Bosnië het werk is van Bosniërs zelf en dat Joegoslavië “geen enkele soldaat” in Bosnië heeft. (Reuter, AFP)