Balladur belooft een streng doch rechtvaardig beleid

PARIJS, 9 APRIL. “Voor hij benoemd werd, was er al niets op hem aan te merken. En sindsdien is hij perfect.” Dit oordeel over de nieuwe premier Edouard Balladur, in een commentaar van het dagblad Libération, wordt in Frankrijk vrijwel algemeen gedeeld na de diens uiteenzetting van het beleid dat de nieuwe centrum-rechtse regering wil voeren om een "nieuw Frans voorbeeld' te geven.

Het aangekondigde programma om economisch herstel te bevorderen is zakelijk en draagt geen ideologisch stempel. In hoofdlijnen wijkt het weinig af van dat van Balladurs socialistische voorganger Pierre Bérégovoy, zowel in nationaal als in Europees opzicht. Nieuw is vooral de stijl: Balladur wil in overleg met belangengroepen een draagvlak scheppen dat breder is dan de zeer grote politieke meerderheid waarop hij en zijn regering in het parlement kunnen steunen.

Het grote aantal min of meer technische maatregelen op economisch gebied - zoals bevordering van de vrijwel ingestorte bouwsector, lastenverlichting voor kleine en middelgrote bedrijven - getuigen van verstandig beheer. Balladur maakte in zijn regeringsverklaring ook duidelijk dat zijn politiek pas op langere termijn vruchten kan afwerpen en dat alle Fransen de buikriem zullen moeten aanhalen.

De doelstelling om de stijging van de werkloosheid eind dit jaar tot staan te brengen is de meest ambitieuze, omdat ze politiek riskant is. Bérégovoy en zijn socialisten werden electoraal afgestraft omdat hun beloften om de werkloosheid te verminderen als gevolg van de recessie een slag in de lucht bleken. Maar de nieuwe premier plaatste zijn actie uitdrukkelijk in het kader van de vijfjarige zittingsduur van het pas gekozen parlement, dus over de presidentsverkiezingen heen die in 1995 zullen plaatshebben.

De staat zal streng maar rechtvaardig zijn, beloofde Balladur geheel in zijn stijl. Dus geen politieke benoemingen meer - een kleine sneer naar president Mitterrand - en een onafhankelijke justitie dankzij een hervorming van enkele wetten. De immigratie wordt beperkt, de politie zal streng optreden tegen illegalen, zoals ook ondernemers die illegalen in dienst hebben voortaan zullen merken.

Eenzelfde perfectie demonstreerde Balladur in zijn uiteenzetting van de toekomstige Europese en internationale pollitiek. De monetaire orthodoxie van de pariteit tussen franc en Duitse mark blijft gehandhaafd als "fundament voor de Europese monetaire samenwerking' en als "voorwaarde voor een duurzame daling van de rentetarieven' die de agelopen maanden extreem hoog waren. Balladur ging nog verder: een verzwakking van het huidige Europese Monetaire Stelsel zou "perverse effecten' hebben en de weg naar groei en werkgelegenheid versperren.

Om deze reden wil de regering in Parijs de monetaire samenwerking met Bonn versterken. Als eerste stap komt er binnen enkele weken een wetsontwerp om de Franse centrale bank, de Banque de France, onafhankelijk te maken, zoals voorzien is in het verdrag van Maastricht over de Europese monetaire unie. En dit zou ook de samenwerking tussen de Banque de France en de Bundesbank bevorderen.

Ook over de Gatt-onderhandelingen en het in Frankrijk politiek zeer gevoelige landbouwhoofdstuk daarvan, toonde Balladur zich bijzonder voorzichtig. Hij onthield zich zelfs van een veroordeling van het ontwerp-akkoord tussen de EG en de Verenigde Staten over beperking van de produktie van oliezaden en van de wederzijdse export van landbouwprodukten. “Wij vragen een discussie, niet alleen over de landbouw, maar over alle andere dossiers die nog niet geregeld zijn”, zei Balladur simpel.

De Franse regering wil "een meerderheid in de Gemeenschap' vormen om de internationale handelsbesprekingen te leiden, aldus Balladur. “Wij accepteren niet een systeem van onderhandelingen van etappe naar etappe dat tot een verdeeld front leidt tussen de Europese landen.” Dit uitgangspunt zal hij over twee weken voorleggen aan de Duitse Bondskanselier Kohl als eerste stap naar een "meerderheid rond een compromis' zoals minister van buitenlandse zaken Alain Juppé eerder deze week aankondigde.

De Franse boeren hadden meer verwacht op het gebied van de Gatt-onderhandelingen, zei voorzitter Christian Jacob van de organisatie van jonge boeren (CNJA). Balladur stelde hen "legitieme en nodige' compensaties in het vooruitzicht ter compensatie van de effecten van het herziene landbouwbeleid van de EG. Maar hij voegde eraan toe dat “men niet alles van Brussel kan verwachten en dat nationale maatregelen moeten worden genomen”. Dit standpunt wijkt niet af van de politiek van Bérégovoy die de boeren vorig jaar eveneens te hulp kwam. "Heronderhandeling' van het EG-landbouwbeleid, zoals sommige Franse landbouworganisaties eisen, lijkt hiermee definitief van de baan.

Ten slotte stileerde Balladur zijn betoog over Frankrijks rol in de wereld in de beste nationale tradities met een pleidooi voor het "idee' van een grote internationale conferentie om de stabiliteit in Europa te verzekeren - volgens het model van "Jalta' of het "Congres van Wenen'. Weliswaar is het “in de eerste plaats” aan de EG om de vrede en de welvaart te verzekeren, maar “Frankrijk moet een essentiële rol spelen bij de voorbereiding van dit nieuwe evenwicht”.

“Frankrijk heeft een eerste minister. Die gewoonte was het een beetje kwijtgeraakt”, constateerde het financiële dagblad La Tribune vanochtend opgelucht. “Er zijn momenten waar het lot van een man kruist met dat van een volk. En als dat het geval is?”